Zuyd Onderzoek: Lectoraten
Onderzoek van Zuyd

Inclusie van Mensen met een Verstandelijke Beperking

Het bijzonder lectoraat Inclusie van Mensen met een Verstandelijke Beperking is opgericht in juni 2014 met als lector Xavier Moonen. Het onderzoek van het bijzonder lectoraat richt zich op de rol van de professional in relatie tot inclusie van mensen met een verstandelijke beperking.

Het bijzonder lectoraat is ingericht door Koraal Groep te Sittard, organisatie voor zorg en ondersteuning aan mensen met een beperking of belemmering op verstandelijk, lichamelijk en/of psychosociaal gebied. Organisatorisch en inhoudelijk is dit bijzonder lectoraat ondergebracht bij het lectoraat Kennisontwikkeling Vaktherapieën. 

Inhoudelijke focus van het lectoraat 
Het Nederlandse overheidsbeleid is er op gericht om mensen met een (langdurende) zorg- of ondersteuningsbehoefte zo veel en lang mogelijk zelfstandig te laten functioneren in de eigen thuissituatie. Dit geldt ook voor mensen met een verstandelijke beperking. Zorgprofessionals moeten anders gaan denken en handelen. Het uitgangspunt is niet langer de zorg die de professional nodig vindt, maar de zorg die de cliënt denkt nodig te hebben. En ook hoe de professional deze zorg zo verantwoord mogelijk eventueel samen met mantelzorgers kan uitvoeren. Het is daarbij belangrijk te kijken naar de soms onontdekte krachten en talenten van cliënten en naar de mensen in hun omgeving. Ook cliënten moeten anders gaan denken en handelen. Het uitgangspunt is immers niet langer de zorg waarop zij recht hebben. Zij moeten kijken naar wat zij zelf of eventueel samen met mensen in hun omgeving kunnen doen om hun situatie te verbeteren. Daarna wordt er pas gekeken of er nog ondersteuning door een zorgprofessional nodig is, en zo ja van wie en welke ondersteuning. Dit anders denken en handelen is voor mensen met een verstandelijke beperking – juist vanwege hun beperking, en de geschiedenis van de zorg – een extra uitdaging. 

Van integratie naar inclusie
Nederland heeft in de zomer van 2016 het VN-Verdrag voor de Rechten van Mensen met een beperking, handicap of chronische ziekte geldig verklaard. Daarmee verschuift de focus voor mensen met een beperking van integratie naar inclusie. Inclusie betekent de insluiting van de samenleving van achtergestelde groepen op basis van gelijkwaardige rechten en plichten. De verantwoordelijkheid tot aanpassing ligt hierbij niet meer bij een lid van een sociaal achtergestelde groep, zoals bij integratie het geval is. Het is de maatschappij die zich aanpast en diversiteit als een meerwaarde ziet. Hindernissen voor uitsluiting worden daarbij verwijderd, zodat iedereen naar beste vermogen kan deelnemen aan het maatschappelijk leven. 

Onderzoeksvragen 
Deze verandering in de richting van inclusie gaat niet vanzelf, noch bij de zorgprofessionals, noch bij de mensen met een onderwijs- of (langdurende) zorg- of ondersteuningsbehoefte. Er is onderzoek nodig om voor alle betrokkenen nieuwe concepten en bijbehorende competenties, alsmede aangepaste opleidingen te ontwikkelen. Daarnaast zal de zo opgedane kennis in co-creatie tussen mensen met een verstandelijke beperking mantelzorgers en professionals in de bestaande en nieuw ontwikkelde systemen geïmplementeerd moeten worden. Concrete onderzoeksvragen waar dit bijzonder lectoraat zich op richt, zijn:

  • Op welke wijze kunnen zorgprofessionals het best mensen met een verstandelijke beperking ondersteunen, waarbij de nadruk ligt op vraaggericht werken en het bevorderen van de talenten?
  • Op welke wijze kan technologie meer benut worden om zorg op afstand en persoonlijke ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke beperking mogelijk te maken?
  • Hoe kunnen zorgprofessionals efficiënter interprofessioneel samenwerken om inclusie van mensen met een verstandelijke beperking te bevorderen?

Het bijzonder lectoraat zal een bijdrage leveren op het gebied van de implementatie van cure in de dagelijkse zorgpraktijk en in de opleidingen Gezondheidszorg en Social Work van Zuyd Hogeschool. Het lectoraat zal daarnaast ook bijdragen aan interprofessionele post-hbo scholingstrajecten. 

Meer informatie over het lectoraat

Inaugurele rede

Op 22 april 2015 hield Xavier Moonen zijn inaugurele rede 'Is inclusie van mensen met een verstandelijke beperking vanzelfsprekend?'.

  • Over de lector

    Als orthopedagoog en gezondheidszorgpsycholoog (en ik ben ook afgestudeerd commercieel econoom aan de HEAO te Sittard) ben ik sinds 1982 werkzaam in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. In 1985 kwam ik te werken in een organisatie die nu Koraal Groep heet, en daar werk ik nog steeds. De visie, die wij op zorg hadden, veranderde in de jaren daaropvolgend en ik veranderde mee. Ik kreeg steeds meer oog voor de persoon met een verstandelijke beperking. Dit heeft de basis gevormd voor mijn proefschrift in 2006, waarin ik het meersporencontact onderzocht heb tussen professionals en ouders enerzijds en jongeren die wij licht verstandelijke beperkt (LVB) noemen anderzijds. Geïnspireerd door de rijke wereld die cliënten mij laten zien, vervolg ik sindsdien mijn professionele loopbaan.

    Sinds 2014 ben ik voor een dag in de week namens Koraal Groep bijzonder lector ‘Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking’ bij Zuyd Hogeschool. De focus van het lectoraat is gericht op het ontwikkelen en toepassen van effectieve interventies voor en gedragsbeïnvloeding van (aankomende) professionals en cliënten en het toepassen van nieuwe technologie in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en op de omgeving waarin mensen met een verstandelijke beperking wonen, leren en werken. 

    Ik heb allerlei functies vervuld bij Koraal Groep en op dit moment ben ik werkzaam als beleidsadviseur bij Koraal Support. Daarnaast ben ik verantwoordelijk voor de aansturing van het MFCG (Multifunctioneel Centrum voor de behandeling van mensen met een verstandelijke beperking en ernstige gedragsstoornissen), een samenwerkingsverband van alle instellingen voor de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg en ben ik de praktijkopleider van de Koraal Groep voor collega’s die de opleiding GZ-psycholoog of Othopedagoog Generalist volgen. De professionele ontwikkeling van orthopedagogen en psychologen vind ik erg belangrijk. Om die reden ben ik ook lid van tuchtcolleges in de gezondheidszorg en de jeugdzorg. Daarnaast ben ik lid van erkenningscommissies voor interventies in de gehandicaptenzorg en de jeugdzorg. Ook ben ik lid van een groot aantal commissies en besturen die gericht zijn op kwaliteitsverbetering van de zorg. 

    Naast mijn werk in de Koraal Groep ben ik als docent en onderzoeker voor een dag in de week verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, faculteit der Gedragswetenschappen, afdeling Pedagogiek en Onderwijskunde. Mijn aandachtsgebieden daar zijn onderzoek naar instrumentontwikkeling op het gebied van (L)VB, onderzoek naar mensen met een verstandelijke beperking in verhoorsituaties, onderzoek naar interventies die inclusie van mensen met een verstandelijke beperking in de samenleving kunnen bevorderen en naar het doen van onderzoek samen met mensen met een (licht) verstandelijke beperking. 

    Een belangrijke andere taak, die ik vervul, is voorzitter van de wetenschappelijke adviesraad van het Landelijk Kenniscentrum LVB. Dit kenniscentrum heeft tot doel, in samenwerking met haar deelnemers en externe deskundigen, het ontwikkelen, samenbrengen en delen van kennis over de persoonlijke ontwikkeling, opvoedingssituatie en maatschappelijke participatie van mensen met een licht verstandelijke beperking. In het Landelijk Kenniscentrum LVB participeren organisaties uit de gehandicaptenzorg, jeugdzorg en ggz en er zijn actieve werkrelaties met universiteiten, hogescholen en kenniscentra. 

    Contact
    xavier.moonen@zuyd.nl
    x.m.h.moonen@uva.nl  
    xmoonen@koraalgroep.nl  

     

    Met ingang van 1 december 2016 is de heer X.M.H. Xavier Moonen benoemd als bijzonder hoogleraar op de leerstoel Kennisontwikkeling over Jeugdigen en Jongvolwassenen met Licht Verstandelijke Beperkingen en Gedragsproblemen. Zie bijgaand persbericht

  • Projecten

    Taal voor allemaal (2017-2018)

    Het project Taal voor allemaal heeft als ultieme doel dat iedereen taal gebruikt die door iedereen voor wie die taalboodschap bedoeld is begrepen kan worden. Zodat ook mensen met (zeer) lage taalvaardigheden desgewenst aan alle aspecten van het maatschappelijke verkeer kunnen deelnemen. Taal voor allemaal wil inclusie bevorderen en mensen met (zeer) lage taalvaardigheden empoweren.

    Visie
    Er is in het Nederlands taalgebied nood aan methoden en handboeken met gevalideerde taalregels waarbij aangesloten wordt bij de mogelijkheden en de behoeften van mensen met (zeer) lage taalvaardigheden. Door met Taal voor allemaal aan de slag te gaan krijgen zenders van taalboodschappen zoals overheden en instellingen, handvatten om op een passende manier met mensen met (zeer) lage taalvaardigheden te communiceren. Het maximale resultaat wordt bereikt als iedereen zich bewust is van een eventueel niveauverschil in taal en vaardigheid om taal te gebruiken tussen zender en ontvanger. Dit vraag om het flexibel en op maat hanteren van taal. Het is van belang om Taal voor allemaal gebruik in te bedden in alle aspecten van het dagelijkse leven.

    De huidige praktijk
    Tot nu toe hebben we In Nederland zo goed mogelijk vorm gegeven aan communicatie met mensen met (zeer) lage taalvaardigheden, waaronder ook mensen met verstandelijke beperkingen. Ieder deed dit echter op zijn eigen manier. Ondanks de beste bedoelingen begrijpen mensen met (zeer) lage taalvaardigheden vaak de boodschap niet. Ze begrijpen bijvoorbeeld brieven van overheden niet en zo kan er miscommunicatie ontstaan. 
     

    Taal voor allemaal is géén taal voor mensen met verstandelijke beperkingen!
    In vele Europese landen bestaan varianten van Easy to Read language, bedoeld om mensen met verstandelijke beperkingen, die de moedertaal maar (zeer)matig machtig zijn te helpen om leeservaring op te kunnen doen. In Duitstalige landen bestaat bijvoorbeeld sinds 2006 die leichte Sprache. Heel overheidswebsites kennen ook versie in leichte Sprache. Helaas zijn deze taalproducten té veel gekoppeld aan mensen met verstandelijke beperkingen en worden ze daarom niet geapprecieerd door mensen die zich niet met deze groep mensen willen identificeren en daarom de ontwikkelde taalproducten niet gebruiken. Dit leidt tot ongewilde exclusie. Taal voor allemaal richt zich op inclusie!

    Het gebruik van Taal voor allemaal helpt iedereen  
    Taal voor allemaal wil een beweging zijn voor alle mensen met (zeer) lage taalvaardigheden, ongeacht de oorzaak en duur van die (zeer) lage taalvaardigheden. Er zijn heel veel mensen die kunnen profiteren van eenvoudig geschreven en gesproken taal. In Nederland is er nog geen integrale en wetenschappelijk onderbouwde  toepassing van toegankelijke taal voor mensen die (zeer) laag geletterd zijn. Met het project Taal voor allemaal willen wij in deze lacune voorzien. Het gebruik van makkelijkere Nederlandse taal kan mensen met (zeer) lage taalvaardigheden helpen om taalboodschappen beter te kunnen begrijpen en kan hun maatschappelijke participatie vergroten.

    Initiatieven voor mensen die (zeer) laaggeletterd zijn
    Er zijn allerlei initiatieven om taal toegankelijker te maken voor meer mensen. Belangrijk hierbij is onder andere het werk van de Stichting Lezen en Schrijven. Het projectteam van Taal voor allemaal en medewerkers van de Stichting Lezen hebben onlangs hun inzichten uitgewisseld. De stichting richt zich naast het bevorderen van begrijpelijke taal ook op het verbeteren van de taalvaardigheden van mensen met lage taalvaardigheden. 
    Taal voor allemaal kan gezien worden als een aanvulling op het werk van de Stichting Lezen en Schrijven. Het project Taal voor allemaal richt zich als enige ook op de doelgroep mensen die zeer laaggeletterd zijn. Daarnaast richt het project Taal voor allemaal zich uitsluitend op de zender van taalboodschappen. Deze moet taalboodschappen zo opschrijven of uitspreken dat ook mensen die zeer laaggeletterd zijn deze kunnen begrijpen. 

    De pijlers van Taal voor allemaal
    Taal voor allemaal kent 3 pijlers. 
    Ten eerste aan de mogelijkheden van de doelgroep aangepaste taalregels voor het schrijven en spreken van begrijpelijke taal. 
    Ten tweede het toevoegen van afbeeldingen die het begrijpen van geschreven tekst vergemakkelijken. 
    Ten derde het laten toetsen van concept taalproducten door de beoogde eindgebruikers. Mede op grond van hun feedback wordt het uiteindelijk taalproduct gemaakt.

    De varianten van Taal voor allemaal
    Taal voor allemaal kent verschillende varianten gebaseerd op het comfort taalniveau van de beoogde eindgebruiker.
    Taal voor allemaal, voor mensen met zeer lage taalvaardigheden, geschreven op A1-niveau volgens het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader.
    Taal voor allemaal +, voor mensen met lage taalvaardigheden, geschreven op A2-niveau volgens het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader.
    Taal voor allemaal op maat, voor een specifieke groep mensen met zeer lage taalvaardigheden, geschreven op A1-niveau volgens het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader1 met aanpassingen in spelling die passen bij de beoogde eindgebruiker.
    Twee- of drietrapsmodel, waarbij de kern van de tekst wordt weergegeven in Taal voor allemaal. De overige informatie wordt geschreven in Taal voor allemaal + (tweetraps) en nog meer informatie op B1 taalniveau (drietraps).

    Vertalen of hertalen
    In Taal voor allemaal kennen we de begrippen vertalen en hertalen. Bij een vertaling in Taal voor allemaal wordt alle informatie uit de brontekst gebruikt. Er kan gekozen worden voor een vertaling vanuit het uitgangspunt van inclusie. Namelijk dat iedereen recht heeft op alle beschikbare informatie. Maar dat betekent ook dat er geen rekening gehouden wordt met eigenschappen als (verminderde) aandacht, concentratie en bevattingsvermogen van de beoogde lezers. Vertalen is ook aan de orde als sommige lezers met minder taalvaardigheden de tekst helemaal willen lezen of een zelfgekozen deel van de tekst willen lezen. Daarnaast kan iemand met meer taalvaardigheden een vertaling van een tekst gebruiken om de inhoud van de tekst uit te leggen aan iemand met minder taalvaardigheden. Bij een hertaling in Taal voor allemaal wordt alleen de belangrijke informatie uit de brontekst gebruikt. Er wordt overlegd met zowel opdrachtgever als beoogde lezers over wat de belangrijke informatie uit de brontekst is. Vervolgens wordt er een samenvatting gemaakt van de boodschap van de brontekst.
    Lezers met minder taalvaardigheden kunnen dan zelfstandig de hertaalde tekst lezen. Er kan eventueel extra informatie toegevoegd worden aan de hertaling die niet in de brontekst is opgenomen om de hertaalde tekst meer begrijpelijk te laten zijn voor de beoogde lezers. Ook kan er (daarnaast) voor gekozen worden om meer informatie uit de brontekst in een bijlage op te nemen voor lezers die meer informatie kunnen verwerken.

    Doelen in het project Taal voor allemaal
    Het verbeteren van de communicatie door het toepassen van de 3 pijlers van Taal voor allemaal. Het opleiden van professionals in samenwerking met mensen met (zeer) lage taalvaardigheden tot vaardige Taal voor allemaal gebruikers. Dit doen we op een waar mogelijk uniforme, effectieve en respectvolle manier gericht op het bevorderen van optimale maatschappelijke participatie van mensen met (zeer) lage taalvaardigheden.

    Resultaten & beoogde resultaten
    Sinds de start van het project in 2016 zijn de volgende resultaten behaald:

    • De regels van Taal voor allemaal, vervat in een handboek,  worden geleidelijk aan wetenschappelijk onderbouwd en vastgesteld. Dit is een levend document dat aangepast wordt aan de hand van de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek. 
    • De leden van de projectgroep zijn opgeleid als specialisten Taal voor Allemaal.
    • Er is een pilotcursus ontwikkeld en gegeven in juni en juli 2017 door de specialisten Taal voor allemaal aan zes medewerkers van Koraal. De cursus werd zeer positief ontvangen. Deze medewerkers zijn nu meer bekwaam in het schrijven in Taal voor allemaal en vervullen een ambassadeursfunctie voor Taal voor allemaal.
    • Er is een pilotcursus ontwikkeld en gegeven in november en december 2017 door de specialisten Taal voor allemaal in samenwerking met studenten van Zuyd Hogeschool aan vier cliënten van Koraal. Deze cliënten zijn opgeleid tot beoordelaars Taal voor allemaal. Het effect van Taal voor allemaal op cliënten kon door deze cursus meteen onderzocht worden.
    • Door het geven van de pilotcursussen is er een verfijning ontstaan van de werkwijze, zowel naar medewerkers als naar cliënten toe. De projectgroep heeft meer zicht op inhoud en vormgeving  en kan zodoende een betere cursus aanbieden.
    • Een aantal documenten zijn hertaald naar Taal voor allemaal. Deels zijn dit interne documenten binnen Koraal, maar ook het kwaliteitskader van VGN en diverse brieven van de gemeentes Maastricht en Amsterdam zijn hertaald.
    • De specialisten Taal voor allemaal hebben een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de app Mijn Mening (cliënttevredenheidsonderzoek Koraal).

    Wat we nog willen realiseren

    • Het ontwikkelen van de website Taal voor allemaal. www.taalvoorallemaal.nu
    • Het voortdurend informeren van stakeholders over het project Taal voor allemaal.
    • Het ontwikkelen van een of meerdere introductie- en instructiefilms voor (de varianten van) Taal voor allemaal.
    • Het, in samenwerking met het bijzonder lectoraat voor inclusie van mensen met een verstandelijke beperking, organiseren van een studiedag in het voorjaar van 2019 over de opbrengsten van het lectoraat, waaronder over Taal voor allemaal.
    • Wetenschappelijk onderzoek naar de validiteit van de regels van de verschillende varianten van Taal voor allemaal, naar de gebruikswaarde van afbeeldingen en naar het effect van het gebruik van Taal voor allemaal, door het bijzonder lectoraat en de bijzondere leerstoel in samenwerking met leden van het projectteam en met externe deskundigen
    • Het schrijven van een (hand)boek over het gebruik van Taal voor allemaal. 
    • Het zoeken van subsidiemogelijkheden om de implementatie van en het onderzoek naar (de varianten van) Taal voor allemaal te kunnen doen.

    Het projectteam

    Projectorganisatie
    Het project Taal voor allemaal is ontstaan vanuit het bijzondere lectoraat Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking van Zuyd Hogeschool, en verbonden aan de werkzaamheden van de bijzonder lector Xavier Moonen die ook als bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam werkzaam is, in samenwerking met de zorgorganisatie Koraal Sittard en externe deskundigen. 
    In het project Taal voor allemaal werken communicatiespecialisten, getrainde deskundigen op het terrein van Taal voor allemaal en onderzoekers samen om taalregels te ontwikkelen, opleidingen te ontwikkelen, opleidingen te geven, onderzoek te doen en de missie en visie en de opbrengsten van het project te verspreiden.

    Heerlen, 30 oktober 2018
     

    Lees meer Lees minder

    Taal voor allemaal Maastricht

    In dit project is de gemeente Maastricht, in samenwerking met Zuyd Hogeschool en Koraal Sittard, aan de slag gegaan met het omvormen van een aantal brieven. Met als doel om met beter passende taal beter aan te sluiten op de taalmogelijkheden en taalvoorkeuren van jongeren en jongvolwassenen die moeite hebben met lezen en leren. Zodat de dienstverlening van de gemeente beter aankomt en aansluit bij de burgers. In die dienstverlening wordt veel gebruik gemaakt van taal, zowel in schriftelijke uitingen als in gespreksvoering. De jongeren zelf vervulden een actieve en essentiële rol. Als adviseurs, als respondenten in een peiling en als testers van de brieven. De regels van Taal voor allemaal © van Prof. Dr. Xavier Moonen werden toegepast bij het herschrijven van de brieven. Dit zijn regels waarmee teksten geschreven kunnen worden op het laagste leesniveau2. Lees meer (pdf)

    Van AWBZ naar WMO

    Het zwaartepunt van de WMO voor mensen met beperkingen (lichamelijke beperking, geestelijke of een verstandelijke beperking met een extramurale indicatie) is verschoven naar begeleiding die gericht is op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie. Dit wordt de verantwoordelijkheid van gemeenten.

    Gemeenten dienen de ondersteuning aan mensen met beperkingen zo goed mogelijk af te stemmen op hun specifieke situatie waarbij de ondersteuningsbehoefte en het eventueel daarop volgende aanbod, integraal en ‘levensbreed’ dient te worden bezien. Zowel voor de betreffende mensen met beperkingen als voor hun omgeving (familie, buren, bekenden) als voor de bij hun ondersteuning betrokken professionals betekent dit een belangrijke, nieuwe uitdaging. 

    Het huidige onderzoek heeft als doel een dataverzameling te maken over de kwaliteit van bestaan van mensen met beperkingen wier AWBZ-indicatie vanaf 1 januari 2015 is gestopt (cliënten) en die nu ondersteuning vragen bij hun gemeente. 2015 wordt hierbij beschouwd als een overgangsjaar. De centrale onderzoeksvraag luidt: “Hoe is het gesteld met de kwaliteit van bestaan van mensen met beperkingen na de herinrichting van de dienstverlening door de transitie van AWBZ naar WMO?”

    Lees meer Lees minder
  • Publicaties

    Hieronder treft u een overzicht aan van de publicaties van het lectoraat.

    Publicaties 2018

    • Reichrath E,. (2018).Het belang van eenvoudige taal voor patiënten met lage taalvaardigheden. Bijdrage voor Syllabus van nascholing Kindergeneeskunde 4 en 5 oktober 2018

    Publicaties 2016

    • Blankenstein A., Rijken, R. van der, Vuyst, K. de, Bruijn, J. de, Didden, R. & Moonen, X. (2016).  Effectiveness of Multisystemic Therapy for Antisocial and Delinquent Youth with Mild Intellectual Disabilities. Oral presentation 14th EUSARF Conference, 13-16th September 2016 Oviedo, Spain.

    • Blankenstein A., Rijken, R. van der, Vuyst, K. de, Moonen, X., Bruijn, J. de,. Leunissen, J., & Didden, R. (2016).  Multisysteemtherapie voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en hun ouders. Onderzoek naar de effectiviteit van een ambulante systeemgerichte interventie. Directieve Therapie, 36(3), 204-219.
    • Didden, R. Groen, W. Moonen, X., & Troost, P. (Eds.). Psychische problemen van kinderen en jongvolwassenen met een LVB. Utrecht: de Tijdstroom. (in press).
    • Dörenberg, V., Frederiks, B., & Moonen, X. De 18+ problematiek en LVB. Nederlands Juristen Blad, 40, 2967-2974.
    • Hein, I.M., Broersma, A., & Moonen, X., (2016). Juridische aspecten rondom behandeling bij jongeren met een verstandelijke beperking. Poster voorjaarscongres Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, 30-3 tot en met 1-4 2016.
    • Hein, I.M., Broersma, A., & Moonen, X., (2016). Juridische aspecten rondom behandeling. In R. Didden, W. Groen, X. Moonen, & P. Troost. Psychische problemen van kinderen en volwassenen met een LVB. Utrecht: de Tijdstroom. (in press).
    • Van Hooren, S., De Witte, M, Didden, R., & Moonen, X. (2016). Vaktherapieën. In R. Didden, W. Groen, X. Moonen, & P. Troost. Psychische problemen van kinderen en jongvolwassenen met een LVB. Utrecht: de Tijdstroom. (in press).
    • Knotter, M., Stams, G.J., Moonen, X., & Wissink I. (2016). Correlates of direct care staffs’ attitudes towards aggression of persons with intellectual disabilities. Research in Developmental Disabilities. Accepted.
    • Moonen, X. (2016). Inclusive language: Dutch groundrules for health communication with people with developmental disabilities. Journal of Intellectual Disability Research, 60, 7-8, 711.
    • Moonen, X. (2016). Hoofdstuk 35 Patiëntparticipatie en patiëntcommunicatie. In R. Didden, W. Groen, X. Moonen, & P. Troost, (Eds.). Psychische problemen van kinderen en jongvolwassenen met een LVB. Utrecht: de Tijdstroom. (in press).
    • Moonen, X. en Bexkens, A. (2016). (H)erkennen van leerlingen met een LVB in de klas. In: D. Graas, A. Bexkens & M. Huizinga (Eds.) (2016). Kinderen met een licht verstandelijke beperking in het passend onderwijs. Amsterdam: uitgeverij Garant (in press).
    • Moonen, X. (2016). Wat betekent “inclusie” voor mensen met beperkingen? Nieuwsbrief ZMVB/LZMG+ NIP NVO februari 2016.
    • Moonen, X. & Douma, J. (2016).  Haalbaarheidsonderzoek naar geweld bij kinderen met een licht verstandelijke beperking die uit huis zijn geplaatst.Utrecht: LKCLVB. In opdracht van de commissie Vooronderzoek naar Geweld in de Jeugdzorg.
    • Nijman, H., Kaal, H., van Scheppingen, L., & Moonen, X. (2016). The development and testing of a Screener for intelligence and learning disabilities (SCIL). Journal of Intellectual Disabilities Research. (Accepted).
    • Overmars-Marx, T., Thomése, F., & Moonen, X. (2016). Photovoice in research involving people with intellectual disabilities: a guided photovoice approach as an alternative. Journal of Intellectual Disabilities Research. (Accepted).
    • Spruit, A. Stouwe, T. van der, & Moonen, X. (2016). Wat kunnen we leren van onderzoek dat zich richt op sport als interventie voor de behandeling van jongeren met een LVB en externaliserende gedragsproblemen? Onderzoek & Praktijk. (Accepted).
    • Verdonschot, M., de Witte, M, Berghs, M., Bootsma, M., Moonen, X., & van Hooren, S. (2016). De ontwikkeling van een verwijs- en behandelroute voor vaktherapie in wijkteams. Tijdschrift voor Vaktherapie, 4(12), 15-20.
    • De Vuyst, K., De Bruyn, J., Moonen, X., Didden, R., & Cunningham, P. (2016). Multisysteem Therapie voor jongeren met ernstige gedragsproblemen en/of delinquent gedrag in combinatie met een LVB. Ongepubliceerde handleiding. Biezenmortel; Stichting Prisma.
    • Wissink, I., van Vugt, E., Moonen, X., & Stams, G.J.J.M. (2016). Reports of Sexual Abuse of Children in State Care: a Comparison between children with and without Intellectual Disability. Journal of Intellectual & Developmental Disability (Accepted) al online beschikbaar.
       

    Publicaties 2015

    • Moonen, X.M.H. (2015). Is inclusie van mensen met een verstandelijke beperking vanzelfsprekend? Heerlen; Zuyd Onderzoek: lectorale rede.
    • Moonen, X., De Wit, M. & Hoogeveen, M. (2015). Mensen met een licht verstandelijke beperking in aanraking met politie en justitie. In: M. Bockstaele, & P. Ponsaers (2015). Saldus Plus. Aandachtspunten bij de implementatie van EU-Richtlijn 2013/48. Antwerpen/Apeldoorn: Maklu (Veiligheidsstudies 11).  
    • Moonen, X., & Wissink, I. (2015). Signalering van kinderen die functioneren op het niveau van een LVB in het basisonderwijs. Screening met behulp van de SAF en onderzoek met de VALT. En een korte uitleg over de BSA-k en de BSA-j. Utrecht: Landelijk  Kenniscentrum LVB.
    • Dautzenberg, T., Dautzenberg, M., Moonen, X., & Wagemans, A. (2015). Van thuis uit. Verkennend onderzoek naar de participatie en het netwerk van mensen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen. Maastricht: Radar.
    • Fischer, K., Moonen, X. M. H., & Kef, S. (2015). The Role of Professionals in the Realization of Inclusion of People with Disabilities. (Submitted for publication).
    • Heynen, E. J. E., van der Helm, G. H. P., Wissink, I. B., Stams, G. J. J. M., & Moonen, X. M. H., (2015). -I don’t care about what you want!-The Relation between Juvenile Delinquents’ Responses to Social Problem Situations and Empathy in Secure Juvenile Institutions. (Submitted for publication).
    • Kaal, H., Nijman, H., & Moonen, X. (2015). Identifying offenders with an intellectual disability in detention in The Netherlands. Journal of Intellectual Disabilities and Offending Behaviour. (Submitted for publication).
    • Kef, S., & Moonen, X. (2015). Professionals and inclusion. Poster presented at the 10th European congress of mental health in intellectual disability Florence (It.) 9-11 September 2015.
    • Knotter, M., Moonen, X., Stams, G.J., & Wissink, I. (2015). Invloed teamklimaat op attitude en handelen van begeleiders, die ondersteuning bieden aan sociaal kwetsbare mensen met cognitieve beperkingen en mensen met verstandelijke beperkingen. Onderzoek en Praktijk. (Submitted for publication).
    • Knotter, M., Stams, G.J., Moone, X., & Wissink I. (2015). Team climate and attitude towards external professionals: the influence on staff attitudes towards aggression of their clients with intellectual disabilities. (In preparation).
    • Knotter, M.H., Stams, G.J.J.M.,  Moonen, X.M.H., & Wissink, I.B., (2015). Influences from the context on staff’s attitudes towards aggressive behaviour from their clients with intellectual disabilities. The relation between the attitude towards aggression of staff,  team climate and attitude towards external professionals. Poster presented at the 10th European congress of mental health in intellectual disability Florence (It.) 9-11 September 2015.
    • Van Der Helm, G.H.P., Groeneweg, M.J., Asscher, J.J., Wissink, I.B., Moonen, X.M.H., & Stams, G.J.J.M. (2015). Implementing Participatory Peer research in the Treatment of Young Adults with Mild Intellectual Disabilities and Severe Behavioural Problems. (Submitted for publication).
    • Wissink, I. B., Moonen, X. M. H., Zand Scholten, A., Stams, G. J. J. M., Bindels, A., Lekkerkerker, L., & Van der Wal, M. (2015). Rapport onderzoek. De ontwikkeling en validering van een LVB-screeningsinstrument voor toepassing in het basisonderwijs. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam.
    • Wissink, I., van Vugt, E., Moonen, X., Stams, G.J.J.M., & Hendriks, J. (2015). Sexual Abuse Involving Children with an Intellectual Disability (ID): A Narrative Review". Research in Developmental Disabilities. 37, 20-35.

     

    Download hier een overzicht van alle publicaties van 2014 en eerder (pdf)

    Lees meer Lees minder
  • Interviews, columns e.d.

    Interviews, boekbesprekingen, columns e.d.

    • Interview; 'Neem meer tijd, pas de taal aan', De pedagoog, januari 2017.
    • Interview Xavier Moonen: "Niet binnen de lijntjes" d.d. 14 januari 2017.
    • Interview; ‘Van burgerschap is geen fluit terecht gekomen!’ Markant, juni 2015. 
    • Programm der Bundesfachtagung des Berufs- und Fachverbandes Heilpädagogik e.v. (2014). Prof. Dr. Xavier. M.H. Moonen, Präsident der IGhB. Traduttore, traditore! 
    • Trimbosinstituut (2013). Experts aan het woord. Dr. Xavier Moonen | Vakgroep forensische orthopedagogiek, Universiteit van Amsterdam. Nieuwsbrief LVB en Verslaving, 6, 2-4. 
    • Ministerie van VWS (2012). Nieuwsbrief Regeldruk, 12, 3. Xavier Moonen: “We hebben goede kwaliteitsstandaarden, maak daar gebruik van!”. 
    • Dorresteijn, M. van (2012). Licht verstandelijk beperkten lopen risico op internet. Zorgvisie, 2 oktober 2012. 
    • Orsouw, J. (2011). Kinderen in de knel. Driestroon magazine, 8, 3, pp. 12-14.
    • Moonen, X. (2011). Voorwoord in: J. van Swet: Enig kind. Amsterdam Uitgeverij Boom. 
    • Interview met X. Moonen door Mariëtte Baks (2011). Brandon en de commotie. De Psychiater, 18(2), 12. 
    • Interview; “onderzoek de Hondsberg, kinderen aan het woord” (2008). Markant, 5,14-16. 
    • Interview; “afschaffing van isoleercellen, wenselijk of naïef?” (2008). Markant, 4, 20. 
    • Moonen, X. (2008). Boekbespreking handboek oplossingsgericht werken met licht verstandelijk beperkte cliënten van John Roeden en Frederike Bannink. In Nederlands Tijdschrift voor de zorg aan mensen met een verstandelijke beperking. 34(1), 51-55. 
    • Moonen, X. (2008). Bespreking artikel vraaggestuurd onderzoek, Veltman, W., Hopenbrouwers A., Aalbersberg, S., & Herber, J. Markant, (2008), 2, 12-14. 
    • Interview; “tegelijkertijd onderzoeker en pedagoog”. Mediator, 2007(8), 28-29. 
    • Interview; “Amares helpt kinderen met dubbele problematiek”. Radar, 2007(5), 14-15. 
    • Moonen X. (2007). Column in nieuwsbrief CV&CV, December 2007. 
    • Moonen, X. (2007). Een kwestie van geluk. LKNG- Nieuwsbrief, 6, september, 4. 
    • Moonen, X. (2004). Onderzoek met mensen met een verstandelijke handicap (boekbespreking). NVO-bulletin, 5, 3. 
    • Vink, R. (2004). “Begeleiders winnen altijd”. Interview met Xavier Moonen. Klik, 33(10), 14-17. 
    • Moonen, X. (2002). Voorwoord in H. Buijssen & S. Buis. Van slag. Indringende ervaringsverhalen van hulpverleners in de zorg voor verstandelijk gehandicapten. Maarssen. Elsevier Gezondheidszorg. 

Bijzonder lectoraat Inclusie van Mensen met een Verstandelijke Beperking
Nieuw Eyckholt 300
6419 DJ Heerlen