Zuyd Onderzoek: Lectoraten
Onderzoek van Zuyd

Kennisontwikkeling Vaktherapieën

Kennisontwikkeling Vaktherapieën (KenVaK) is een lectoraat voor vaktherapieën. Het is een lectoraat waaraan meerdere hogescholen participeren met opleidingen gericht op een of meerdere vaktherapeutische beroepen. Zuyd Hogeschool is penvoerder. In 2016-2017 hebben vier hogescholen de Coöperatie KenVaK opgericht om zodoende krachten te bundelen en gezamenlijke regie te kunnen voeren op het gebied van de doelstellingen van KenVaK. KenVaK heeft als doel om door middel van onderzoek de 'body of knowledge' van de vaktherapieën te ontwikkelen. De resultaten van het onderzoek worden opgenomen in het curriculum van de bacheloropleidingen en de masteropleiding. 

Het lectoraat Kennisontwikkeling Vaktherapieën (KenVaK) is ingesteld ter vergroting van de kennis omtrent de vaktherapieën. Vaktherapieën zijn ervaringsgerichte therapieën voor mensen met psychische en psychosociale hulpvragen. Binnen deze therapieën wordt in het therapeutisch proces op een methodische wijze gebruik gemaakt van beeldende materialen, van dans, drama, muziek, spel, bewegen en lichamelijkheid. Het lectoraat komt tegemoet aan de toenemende vraag uit de praktijk naar het systematiseren van ervaringskennis, het ontwikkelen van best practices en het evalueren van behandeleffecten. Hiervoor wordt intensief afgestemd met de Federatie Vaktherapeutische Beroepen.

Aangezien verstandelijk gehandicaptenzorg een belangrijk domein is voor vaktherapie, is binnen het lectoraat een bijzonder lectoraat gepositioneerd gericht op inclusie van mensen met een verstandelijke beperking. Dit bijzonder lectoraat wordt vormgegeven samen met Koraal. Prof. dr. Xavier Moonen is hiervan bijzonder lector. Lees meer over dit lectoraat.

Onderzoeksprogramma
Om tot kennisontwikkeling te komen, wordt er in co-creatie met de praktijk en opleidingen landelijk samengewerkt. De samenwerking is binnen alle activiteiten interprofessioneel van aard. Bij alle projecten, gericht op kennisontwikkeling, zijn universiteiten en/of onderzoeksinstellingen actief betrokken. Het onderzoeksprogramma bestaat uit vier domeinen, te weten:

  • Geestelijke gezondheidszorg en verstandelijke gehandicaptenzorg
    Dit is het grootste domein waar vaktherapeutische interventies worden aangeboden (LOO-VTB, 2016) en daarmee één van de belangrijkste domeinen binnen het lectoraat waar onderzoek wordt verricht. Daarnaast is dit het primaire domein van het bijzonder lectoraat. Samenwerking binnen activiteiten van het lectoraat vindt plaats met voornamelijk vaktherapeuten, verpleegkundigen, ergotherapeuten, psychologen, psychiaters, directeuren en patiëntbelangenbehartigers.
  • Kind & jeugd
    Dit domein verwijst naar de jeugdzorg, psychiatrie, basis- en voortgezet onderwijs, maar vanwege de transitie in dit veld ook de praktijk van welzijn en preventie. Samenwerking vindt plaats met vaktherapeuten, jongerenwerkers, opbouwwerkers, psychologen, jongeren zelf, maar ook game designers en ICT-ers.
  • Ouderenzorg
    En meer specifiek de zorg die wordt geboden aan mensen met dementie en gedragsproblemen. Dit kan zowel verpleeghuiszorg betreffen, maar ook zorg geboden in de leefomgeving. Samenwerking vindt plaats met onder andere vaktherapeuten, psychologen, verpleegkundigen, verzorgenden, artsen en patiëntbelangenbehartigers.
  • Somatische zorg en specifieke domeinen waar psychosociale ondersteuning de primaire vraag is
    Voorbeelden betreffen oncologische afdelingen van ziekenhuizen, hospices of een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis. Samenwerking vindt plaats met vaktherapeuten, medisch specialisten, verpleegkundigen en praktijkondersteuners huisartsen geestelijke gezondheidszorg. 

Trends
In het onderzoeksprogramma zijn naast de domeinen, ook trends geformuleerd. Deze trends zijn passend bij ontwikkelingen in maatschappij, zorg en welzijn. Het betreft vier trends, te weten interprofessioneel samenwerken, meten, technologie en wijkgericht werken. In de afgelopen jaren zijn er op al deze trends onderzoeksactiviteiten verricht. Onderzoek van KenVaK maakt daarbij gebruik van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Meerdere onderzoeken verlopen in de vorm van promotietrajecten en middels RAAK- of ZonMw subsidies. Kenmerkend aan het onderzoek is dat elk onderzoeksproject is verankerd bij instellingen uit het werkveld en de vraagstelling in co-creatie wordt ontwikkeld. Elk onderzoek kent tevens een wetenschappelijke begeleidings- of adviescommissie met onafhankelijke en gerenommeerde inhoudsdeskundigen en onderzoekers. 

  • Over de lector

    Dr. Anna-Eva Prick

    Dr. Anna-Eva Prick is per 1 november 2021 benoemd als lector van het lectoraat  Kennisontwikkeling Vaktherapie. Anna-Eva Prick is psycholoog en journalist. Ze promoveerde in 2017 aan de Vrije Universiteit Amsterdam op de effectiviteit van een ondersteuningsprogramma voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Zij werkte als psycholoog in verschillende zorgorganisaties waaronder de Vivium Zorggroep, het Slingeland Ziekenhuis en de King Arthur Groep. Daarnaast werkte ze als onderzoeker en universitair docent bij de Vrije Universiteit, het Erasmus MC, Zuyd Hogeschool, Hogeschool Arnhem Nijmegen en de Open Universiteit. In haar werk en onderzoek staat het welzijn van de kwetsbare cliënt centraal.

  • Over de leden

    De volgende medewerkers zijn verbonden aan het lectoraat.

    • Dieuwertje Abeling-Boselie
    • Marij Berghs
    • dr. Lieke Brauers
    • Sam Janssen
    • drs. Manon Verdonschot
    • Marcella Winkelmolen-Hodiamont
  • Projecten

    Op de website van Kenvak kunt u meer lezen over de projecten waarin het lectoraat participeert. Onderstaand vindt u een selectie van enkele projecten.

    • De juiste snaar met muziek 
      Muziektherapie om probleemgedrag te verminderen bij mensen met dementie in het verpleeghuis.
      Lees meer
    • Muziektherapie bij mensen met dementie thuis van Alzheimer Nederland 
      Individuele muziektherapie gecombineerd met een op maat digitaal ondersteuningsprogramma via een tablet voor thuiswonende mensen met dementie. 
      Lees meer
    • (Be)leef in de wijk
      Onderzoek naar de mogelijkheden om het aanbod van vaktherapeutische interventies te versterken in de leefomgeving van mensen met een licht verstandelijke beperking. 
      Lees meer
    • Safe & Sound
      Toepassing van muziektherapie bij jonge statushouders in het basis- en middelbaar onderwijs om veerkracht te versterken en eventuele psychosociale klachten te verminderen. 
      Lees meer
    • Creative minds
      Onderzoek naar de inzet van psychofysiologische metingen (hartslag, EEG, beweging) om de effectiviteit van vaktherapeutische interventies aan te tonen.
      Lees meer
    • Met Tos de vloer op
      Dramatherapie en psychodrama bij psychosociale problemen en beperkte communicatieve redzaamheid bij kinderen.
      Lees meer

Eigen website
KenVaK heeft een eigen website waar u meer kunt lezen over overig onderzoek, leden en publicaties.

 

Ga naar website KenVaK

Lectoraat Kennisontwikkeling Vaktherapieën
Nieuw Eyckholt 300
6419 DJ Heerlen