GROUP UP: Implementatie en opschaling van groepszorg voor zwangere vrouwen voor een kansrijke start voor elk kind
Waarom wordt het onderzoek uitgevoerd?
CenteringZwangerschap (CZ) is een zorgmodel dat zwangere vrouwen die zich in dezelfde fase van de zwangerschap bevinden, in groepen samenbrengt. Het combineert medische controles met interactieve leersessies, peer support en het opbouwen van sociale netwerken. Onderzoek toont aan dat CZ leidt tot meer tevredenheid, een hogere borstvoedingsstart, minder zwangerschapscomplicaties en verwijzingen naar specialistische zorg.
Ondanks deze positieve resultaten is de implementatie in Nederland nog beperkt: slechts een derde van de verloskundigenpraktijken biedt CZ aan en een relatief klein deel van de vrouwen neemt daadwerkelijk deel. Vooral vrouwen in kwetsbare situaties - door bijvoorbeeld armoede, beperkte gezondheidsvaardigheden of een klein sociaal netwerk - nemen minder vaak deel aan groepszorg.
Uit eerdere studies blijkt dat de opschaling van CZ wordt belemmerd door verschillende factoren. Verloskundigen ervaren handelingsverlegenheid in het uitvoeren van groepszorg en worstelen met de veranderende rol die CZ van hen vraagt. Daarnaast zijn er organisatorische uitdagingen, zoals financiering, tijdsinvestering en het ontbreken van structurele inbedding in de standaardzorg.
Wat houdt het onderzoek in?
Via participatief actieonderzoek ontwikkelen en evalueren we strategieën en interventies die verloskundigen ondersteunen in de implementatie van CZ.
We richten ons hierbij op de werving, uitvoering en organisatie van CZ op praktijkniveau en binnen Verloskundige Samenwerkingsverbanden, met speciale aandacht voor de deelname van vrouwen in kwetsbare situaties.
Het project levert een concreet en inzetbaar implementatiekader op waarmee verloskundigen CZ succesvol kunnen organiseren, uitvoeren en opschalen. De ontwikkelde strategieën verbeteren de werving van zwangere vrouwen, in het bijzonder vrouwen in kwetsbare situaties, en versterken de competenties van zorgverleners om groepszorg effectief aan te bieden en te begeleiden.
Hiermee wordt CZ toegankelijker, duurzamer en beter ingebed in de dagelijkse praktijk en het Verloskundig Samenwerkingsverband. De impact is zichtbaar in betere gezondheidsuitkomsten, sterkere sociale netwerken en meer gelijkwaardige zorg. Uiteindelijk draagt het project bij aan een toekomstbestendig model voor passende en preventieve zwangerschapszorg in Nederland.
Wanneer wordt het onderzoek uitgevoerd?
Het onderzoek is in maart 2026 gestart en loopt tot maart 2028.
Wie doen er mee?
Het onderzoek wordt gefinancierd door Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het lectoraat Midwifery Science en het bijzonder lectoraat Sociale Zorg in de Verloskunde, samen met verloskundigen, de Universiteit Maastricht en TNO.