Jubileumeditie impuls blog: Zuyd maakt Limburg mooier

Dit studiejaar vieren we 25 jaar Zuyd! 

Even een stapje terug in de tijd

In 2001 fuseerden Hogeschool Limburg en Hogeschool Maastricht tot Hogeschool Zuyd – in 2013 officieel hernoemd tot Zuyd Hogeschool. Daarvoor was al vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw een proces in gang gezet om de vele kleine instellingen voor hoger beroepsonderwijs in Nederland te laten opgaan in grotere verbanden: de zogeheten nationale STC-operatie (schaalvergroting, taakverdeling en concentratie). Ook in Zuid-Limburg was er aanvankelijk een akkoord om te komen tot één grote instelling voor hoger beroepsonderwijs. Deze voorgenomen fusie ketste echter op het laatste moment af.

Vanaf het einde van de jaren tachtig bewerkstelligden diverse hbo-instellingen in Zuid-Limburg door kleinere en grotere tussenstappen alsnog een grote fusie. In 1987 ontstonden uit een grote variatie aan kleinere scholen voor hoger beroepsonderwijs Hogeschool Heerlen, Hogeschool Maastricht en Hogeschool Sittard. In 1996 fuseerden Hogeschool Sittard, Hogeschool Heerlen en het hoger economisch en administratief onderwijs (HEAO) Limburg uit Sittard tot Hogeschool Limburg. En in 2001 kwam het dan alsnog tot die ene hogeschool in Zuid-Limburg. De rest is geschiedenis. Inmiddels dus 25 jaar.

De wortels van het Limburgse hoger beroepsonderwijs gaan ver terug

De wortels van het hoger beroepsonderwijs in Nederland gaan echter veel verder terug – en dat geldt ook voor Zuid-Limburg. Hoe ver precies, is een kwestie van definitie. Onderwijs is van alle tijden en ook voor de ‘hogere’ beroepen – binnen de kerk, het bestuurlijk apparaat en de opkomende steden – vinden we in onze regio al vanaf de Romeinse tijd de eerste voorbeelden. Als we kijken naar hoger beroepsonderwijs dat daadwerkelijk in een school of instituut werd geformaliseerd, wordt vaak verwezen naar de Stadsteekenschool in Maastricht, opgericht in 1823 en voorloper van onze huidige Kunstacademie Maastricht.

Maar er zijn vele andere mijlpalen die de basis vormen voor huidige opleidingen van Zuyd, zoals de start van de Rijkskweekschool voor onderwijzers (1880) in Maastricht; de Vroedvrouwenschool in Heerlen (1912); de School voor Maatschappelijk Werk (1920) in Sittard; en het ontstaan van de latere Hogere Technische School (1922) in Heerlen, als onderdeel van de mijnbouw- en technische opleidingen in de regio. Gevolgd door de Academie voor Bouwkunst (1945), de Hotelschool (1950), de Toneelacademie (1951) en het Conservatorium (1962) in Maastricht; het hoger economisch, administratief en juridisch onderwijs (HEAO, 1967) en de Zuid-Limburgse laboratoriumschool (1969) in Sittard; de verpleegkundige en paramedische opleidingen (jaren zestig en zeventig) in Heerlen en Hoensbroek; de Vertaalacademie (1981) in Maastricht – en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Tot aan de recent gestarte opleidingen op het gebied van toegepaste data- en computerwetenschappen aan toe.

Inmiddels kent Zuyd 31 academies, waar jaarlijks circa 14.000 studenten hun opleiding volgen. Jonge mensen, met een beroepscarrière nog voor zich. Maar ook werkende professionals, die de weg naar Zuyd weten te vinden om zich te bekwamen in de laatste ontwikkelingen in hun vakgebied. Of nieuwkomers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, in het kader van her-, bij- en omscholing.

De collega’s van Zuyd staan er borg voor dat je bij Zuyd wordt gezien en gehoord, met al je talenten en bijzonderheden

We doen dat met ruim 2.000 collega’s, die er samen voor zorgen dat Zuyd zich volgens de Keuzegids Hoger Onderwijs 2026 de beste grote hogeschool van Nederland mag noemen. Zij staan er borg voor dat je bij Zuyd wordt gezien en gehoord, met al je talenten en bijzonderheden. Dat je wordt wie je bent. Niet voor niets is Het begint met jou het motto van onze strategie.

Elke Limburger kent wel iemand in zijn directe omgeving die bij Zuyd heeft gestudeerd

Deze talenten zijn van groot belang voor de economie en samenleving van Limburg en de Euregio Maas-Rijn. Vaak oefenen ze essentiële beroepen uit: van ambulanceverpleegkundige tot AI-specialist, en van leraar op een basisschool tot specialist in hergebruik van materialen. De afgelopen 25 jaar hebben ruim 60.000 afgestudeerden hun weg naar de regionale arbeidsmarkt gevonden en ruim 175.000 stagiairs een waardevolle bijdrage geleverd aan uiteenlopende organisaties in de regio. Elke Limburger kent wel iemand in zijn directe omgeving die bij Zuyd heeft gestudeerd. De blijfkans in onze regio is dan ook groot en vrijwel iedereen vindt binnen zes maanden na afstuderen – niet zelden tijdens de studie al – een baan die past bij de genoten opleiding. En dat is cruciaal, want vanwege de demografie moet Limburg zijn talenten koesteren en aan de regio binden.

Maar evenzeer is het prachtig om te zien hoe alumni van, bijvoorbeeld, de Hotelschool, de Academies voor Beeldende Kunsten en Architectuur, de Toneelacademie, het Conservatorium en de International Business School Maastricht prominente posities bekleden in het nationale en internationale bedrijfsleven, en de brede kunst- en cultuursector. “Horen die ook allemaal bij Zuyd?”, zo wordt nog wel eens verrast gezegd. Ja, die horen allemaal bij Zuyd. En daar zijn we hartstikke trots op.

“Horen die ook allemaal bij Zuyd?” Ja, die horen allemaal bij Zuyd

Hoogwaardig en actueel hoger beroepsonderwijs vergt praktijkgericht onderzoek en een continue wisselwerking met de bedrijven en instellingen waarmee we intensief samenwerken. Dit is met 35 lectoraten stevig binnen de academies van Zuyd verankerd. Daarmee is de impact geborgd, zowel op de opleidingen als op het werkveld en de maatschappij. Tegelijkertijd is er sprake van focus, met name op transitiethema’s die voor Limburg van bijzonder belang zijn: een duurzaam Chemelot, medische zorg en technologie in een gezonde en rechtvaardige samenleving, veerkrachtige wijken in een vitale stedelijke omgeving en een toekomstbestendig midden- en kleinbedrijf. Dat dit nauw aansluit bij de Limburgse Brightlands-campussen zal niet verrassen.

We doen dit uitdrukkelijk samen met de andere onderwijsinstellingen van onze (Eu)regio. Met bedrijven en maatschappelijke instellingen. En met de gemeenten en het provinciebestuur. Het is deze intensieve wisselwerking tussen Zuyd en haar omgeving die onze hogeschool én onze provincie hebben gemaakt tot wat zij nu zijn.

Zuyd maakt Limburg mooier! Van harte gefeliciteerd allemaal met dit mooie jubileum.

André Postema, bestuursvoorzitter Zuyd Hogeschool