Ouders als Partners in de eerstelijnszorg: gelijkwaardige Samenwerking of Object van Zorg?

Ouderschap is een veelzijdige verantwoordelijkheid die ouders niet alleen positioneert als opvoeders maar ook als individuen met uiteenlopende rollen. In de literatuur en praktijk worden ouders vaak primair benaderd vanuit het perspectief van het kind, terwijl erkenning voor hun eigen behoeften ontbreekt.

Recent onderzoek toont aan dat ouders vaak emotionele uitputting en druk ervaren door de vele eisen van het ouderschap. Het belang van een gezonde ontwikkeling tijdens de eerste 2 levensjaren van een kind en de maatschappelijke verwachting dat goed ouderschap ‘maakbaar’ is, vergroten gevoelens van falen en stress bij ouders. Vooral bij ouders uit kwetsbare groepen, zoals alleenstaande ouders of ouders in armoede, is er behoefte aan erkenning van hun persoonlijke uitdagingen. Begrippen zoals ouderparticipatie en pedagogisch partnerschap benadrukken het belang van samenwerking, maar hoe deze samenwerking concreet wordt ingevuld, is niet altijd duidelijk.
 

Wat houdt het project in?
In beleid, praktijk en onderzoek kijken we vaak door de bril van het kind. Dat is begrijpelijk, maar het maakt dat de ouder zelf vaak uit beeld verdwijnt. Met dit project willen we die ouder opnieuw zichtbaar maken, met zijn of haar draagkracht, kwetsbaarheid en context. Niet in plaats van het kind, maar náást het kind.

Binnen dit project vertrekken we vanuit het ouderperspectief. Verschillende termen en definities worden gehanteerd wanneer het gaat over het samenwerken of uitbouwen van partnerschap met ouders. Termen zoals ouderparticipatie, ouderbetrokkenheid en pedagogisch partnerschap worden vaak benoemd. Deze suggereren gelijkwaardigheid, maar in de praktijk blijft vaak onduidelijk wat dat concreet betekent. 
Ons uitgangspunt is dat ouders niet enkel een middel zijn tot een doel voor het kind, maar subjecten met eigen kennis, waarden, grenzen en behoeften.

Dat vraagt iets anders van professionals, van organisaties én van beleid. Maar hoe doe je dat? Onze onderzoeksvragen focussen op hoe we ouders als volwaardige partners kunnen betrekken in de samenwerking binnen zorg, welzijn en onderwijs. 
Welke dynamieken zijn er binnen deze samenwerking en welke belemmerende/ bevorderende factoren kunnen we hiervoor identificeren? 
Om uiteindelijk als uitkomst van dit project aanbevelingen en concrete strategieën met oog op oudergericht werken te formuleren.

Wanneer wordt het project uitgevoerd?
Het project is in september 2025 gestart en loopt tot augustus 2027.

Wie doen er mee?
UCLL (penvoerder, zie ook Ouders als Partners in de Eerstelijnszorg: Gelijkwaardige Samenwerking of Object van Zorg? | UCLL Research & Expertise), Campus O3, VZW Pas, VCOK, Familieplatform, Kind & Taal, SAAMO, Opgroeien, UGent, Momentum School, Welzijnsverbond, De Parel, oudercomité (allen uit België) en Lectoraat Sociaal Werk.