Nieuwe regels, nieuwe mogelijkheden: Opbouwwerk in tijden van COVID-19
Tijdens de COVID-19 pandemie veranderde het dagelijks leven ingrijpend. Nieuwe regels, afstandsmaatregelen en sluitingen raakten vooral mensen in kwetsbare posities. Tegelijkertijd kwamen veel bestaande vormen van ontmoeting en ondersteuning onder druk te staan. Er ontstonden urgente vragen: Hoe kan opbouwwerk blijven functioneren wanneer fysieke nabijheid beperkt is? Hoe bereik je mensen die al kwetsbaar waren, maar nu nog verder uit beeld dreigen te raken? En hoe verhouden sociaal werkers zich tot snel wisselend beleid en handhaving van maatregelen?
Dit onderzoek is uitgevoerd om inzicht te krijgen in hoe opbouwwerkers in deze uitzonderlijke periode hebben gehandeld, welke dilemma’s zij tegenkwamen en welke nieuwe werkwijzen en vormen van solidariteit ontstonden. Het onderzoek laat zien dat opbouwwerk niet alleen ondersteunend is, maar ook een cruciale democratische en verbindende functie vervult in tijden van crisis.
Wat hield het project in?
In dit project hebben we onderzocht hoe samenlevingsopbouw ten tijde van een pandemie vorm krijgt. Hiervoor gingen we in gesprek met opbouwwerkers en experts rondom vragen als: Voor welke uitdagingen zien opbouwwerkers zich geplaatst? Hoe krijgt samenlevingsopbouw in tijden van fysieke isolatie vorm? Hoe kan het opbouwwerk haar kerntaak in deze omstandigheden zo goed mogelijk vormgeven?
De resultaten lieten zien dat de eerste focus van het opbouwwerk met name gericht was op het beschermen en ondersteunen van burgers. Opbouwwerkers probeerden behoeften van buurtbewoners zo goed in beeld te krijgen en op te pakken. Met een ‘wat-kan-wel’-houding hebben zij zich onvermoeid en met een beproefd instrumentarium ingezet om voor buurtbewoners zichtbaar aanwezig en van dienst te zijn.
Daarnaast hebben ze via digitale tools processen gestimuleerd om tot gemeenschapsvorming te komen en informele en formele initiatieven met elkaar verbonden. Hoewel COVID-19 aanvankelijk onderlinge solidariteit en helpende handen op gang bracht, hebben we geconcludeerd dat gemeenschapsprocessen tijdens deze pandemie om diverse redenen onder druk hebben gestaan. Een belangrijke opgave voor het opbouwwerk was dan ook om het samenleven na COVID-19 van een impuls te voorzien. Op basis van deze bevindingen zijn diverse aanbevelingen aan opbouwwerkers gedaan.
Wanneer vond het project plaats?
Het project vond plaats van juli 2020 tot december 2020.
Wie deden er mee?
In dit project werkte ons lectoraat samen met de volgende partners: MIK-PIW Groep, Neimed, Welsun, Alcander, Vereniging kleine Kernen Limburg en Trajekt. Het project werd gefinancierd met subsidie van ZonMw (COVID-19 programma).
Verder lezen