Gedrags- en Organisatiedynamieken “Deze cursus gun je iedereen”

Waarom doen mensen in teams wat ze doen? En waarom loopt samenwerking soms stroef, terwijl de intenties goed zijn? Waar komt weerstand vandaan? Om dit soort vragen draait het in de post-hbo cursus Gedrags- en Organisatiedynamieken van Zuyd Professional. Cursisten Alique Cools, Lucienne Oostwegel en Linda Engelen vertellen wat de opleiding hen zakelijk én privé oplevert.

Lucienne, programmabegeleider informele zorg en buurtbetrokkenheid bij Radar is dagelijks bezig met het begeleiden van teams. “Deze cursus is een verrijking én verdieping”, zegt ze. “We hebben geleerd taal te geven aan wat we zien gebeuren in teams. Je gaat bepaalde dynamieken en patronen herkennen en kunt achterhalen waar ze vandaan komen. Zo snap je beter waar weerstand in een team vandaan komt. Achter gedrag zit altijd iets, en je leert daar zonder oordeel naar te kijken.”

“Dat wat we voorheen intuïtief al zagen, kunnen we nu benoemen, analyseren en duiden”, bevestigt Alique. Zij werkt eveneens bij Radar en coacht en begeleidt teams in hun ontwikkeling richting het meerjarenplan. Linda is HR-medewerker bij de gemeente Sittard-Geleen: “Je leert objectiever te kijken naar gedrag en word je bewuster van je eigen tunnelvisie en aannames. Je leert die even opzij te zetten en eerst te kijken: wat gebeurt hier nu eigenlijk echt? Daardoor wordt gedrag ook minder snel persoonlijk gemaakt. Dat vond ik echt een eyeopener. Dingen die gebeuren in een team zijn niet altijd tegen jou gericht, maar komen voort uit de dynamiek in de groep.”

Het DIA-model als kapstok

Tijdens de cursus staat het DIA-model centraal. “Nathalie Willems, de docent, heeft dit zelf ontwikkeld”, aldus Linda. “Het is een praktisch en wetenschappelijk onderbouwd model dat helpt om gedrag in teams te ontrafelen door vanuit verschillende invalshoeken – zoals interactie, positie, mechanismen en groeiklimaat – te kijken naar wat er onder de oppervlakte speelt.” Lucienne: “Het model is een instrument dat helpt om ‘gedoe’ in teams af te pellen, waardoor een rijker en minder oordelend beeld ontstaat van wat er gebeurt en waarom mensen doen wat ze doen.”  

“Het laat zien dat gedrag nooit één oorzaak heeft”, vult Linda aan. “Je plaatst het in perspectief van de persoon, het team en de organisatie. Dus niet: deze persoon wil niet, maar: wat in deze groep maakt dat dit gedrag ontstaat? Heel verhelderend.” “Naast het DIA-model stimuleert Nathalie ook om andere perspectieven mee te nemen, wat zorgt voor nog meer objectiviteit en een rijker beeld.”

Direct toepasbaar in de praktijk

Voor alle drie is de cursus een verdieping in hun huidige of toekomstige werk. Lucienne: “Je ziet in teams van alles gebeuren, maar weet vaak niet goed hoe je daarmee om moet gaan. Nu vallen veel dingen ineens op hun plek.” Alique: “Een team is veel meer dan een optelsom van individuen. Er gebeurt iets in de interactie. Die dynamiek kan ervoor zorgen dat iemand in de ene groep heel ander gedrag laat zien dan in een andere groep.”

De opgedane kennis is bovendien direct toepasbaar in de praktijk. Alique geeft een voorbeeld: “Als je in een groep vraagt wie wil notuleren en niemand steekt zijn vinger op, kun je dat zien als onwil of gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel. Maar je kunt ook onderzoeken: wat gebeurt hier? Waarom pakt niemand dit op? Dat leidt soms tot verrassende inzichten.”

Linda: “Wat ik meeneem is dat verandering niet altijd groot en ingewikkeld hoeft te zijn. Het gaat vooral om in beweging komen, en dat zit soms al in kleine interventies. Bijvoorbeeld door in een overleg te benoemen wat je ziet gebeuren. Je leert door te vragen, te onderzoeken wat er echt speelt en mensen zelf te laten reflecteren.”

Inzicht in jezelf

De opleiding zorgt niet alleen voor andere inzichten op het werk, maar ook persoonlijk. “Ik merk dat ik me veel bewuster ben van mijn eigen gedrag en patronen”, zegt Lucienne. “Ik had de neiging om dingen persoonlijk op te nemen. Nu kan ik meer afstand nemen en vanuit verschillende perspectieven naar een situatie kijken.” Linda: “Je ontdekt dat je gedrag gekleurd is door je eigen ervaringen en dat jouw interpretatie dus niet de waarheid is. Daardoor kun je je eigen bril even afzetten en objectiever naar de situatie kijken.”