Zuyd.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten
Satijnwit

Astrid Merkx promoveert op balans in gewicht tijdens zwangerschap

18-05-2017

Op vrijdag 19 mei 2017 verdedigt Astrid Merkx, docent en onderzoeker bij de Academie Verloskunde Maastricht (Faculteit Gezondheidszorg) haar proefschrift ‘In search of balance, promoting healthy gestational weight gain’ aan de Universiteit Maastricht.

Doel van het proefschrift was een interventie te ontwikkelen waarmee verloskundigen zwangere vrouwen kunnen helpen een gezonde gewichtstoename te bereiken. Uit studies van het adviesgedrag van verloskundigen rond gezonde gewichtstoename bleek wisselende aandacht van verloskundigen voor gezondheidsbevordering en gewichtstoename. Voor voldoende bewegen was het minst aandacht. De verloskundigen hadden behoefte aan richtlijnen en afspraken over gewichtstoename.

Proefschrift
In haar proefschrift ‘In search of balance, promoting healthy gestational weight gain’ beschrijft Astrid Merkx eerst het probleem van gewichtstoename buiten de richtlijnen van het Institute of Medicine (IOM), waarin de aanbevolen gewichtstoename verschilt per BMI categorie. Te hoge gewichtstoename houdt verband met meer kans op overgewicht bij moeder en kind, zwangerschapsdiabetes, keizersnede, vroeggeboorte en maternale distress. Te lage gewichtstoename houdt verband met laag geboortegewicht, vroeggeboorte en minder kans op starten met borstvoeding. Na haar beschrijving van bestaande interventies om gewichtstoename van zwangere vrouwen te beïnvloeden concludeert Merkx dat er alleen effectieve interventies zijn voor obese vrouwen: vooral dieet met begeleiding.

Bewegen tijdens de zwangerschap
In haar beschrijving van gewichtstoename van 455 gezonde zwangere vrouwen met wisselende amenorroeduur onderscheidde ze drie groepen: te lage gewichtstoename (14 procent), gezonde gewichtstoename (42 procent) en te hoge gewichtstoename (44 procent). BMI voor de zwangerschap had geen invloed op het al dan niet binnen de richtlijnen aankomen. Vrouwen die doorrookten hadden minder vaak te lage gewichtstoename dan niet rokende vrouwen. Minder bewegen was de enige beïnvloedbare factor die verband had met te hoge gewichtstoename. Ook het beweeggedrag werd geanalyseerd. Minder bewegen kwam voor bij meer dan de helft van de vrouwen en er was een verband tussen minder gaan bewegen en zwangerschap gerelateerde klachten, pariteit en het advies om minder te gaan bewegen. Volgens de vrouwen adviseerde hun verloskundige om minder te gaan bewegen of te stoppen.

Interactieve website
Deze inzichten hebben bijgedragen aan de interventieontwikkeling. Samen met verloskundigen en zwangere vrouwen ontwierp Merkx een interactieve website met filmpjes en uitleg over gewichtstoename, voeding en bewegen, en  een regelmatig bij te werken grafiek van de gewichtstoename en gewenste gewichtstoename.

Verloskundigen van zeventien praktijken kregen een praktijkkaart en werden geschoold om minstens één keer gewichtstoename te bespreken. De deelnemende vrouwen in die praktijken vulden vragenlijsten in aan het begin en einde van hun zwangerschap. De gebruiksvriendelijkheid van het programma leek niet optimaal. De interventie had geen effect op het percentage vrouwen dat binnen of buiten de richtlijnen bijkwam en BMI had geen invloed op gewichtstoename ten opzichte van de richtlijnen.

Gezonde gewichtstoename stimuleren
Wel kwamen vrouwen die een te laag doel stelden vaker te weinig aan en vrouwen met een te hoog doel te veel. Vrouwen met een gezond doel bleven vaker binnen de richtlijnen. Merkx pleit voor stimuleren van gezonde gewichtstoename bij alle zwangere vrouwen ongeacht hun BMI, meer aandacht voor de positieve effecten van bewegen tijdens de zwangerschap, stellen van een gewichtsdoel in gezamenlijke besluitvorming en meer aandacht voor de rol van de verloskundige rond de algehele gezondheid van vrouw en kind.

Verder wordt ook gepleit voor een bredere benadering van gewichtstoename in de zwangerschap en wijst op onderzoeken die relaties leggen tussen gewichtsproblemen en hormoon verstorende stoffen, psychische problemen en algemeen maatschappelijke factoren.

Astrid Merkx
Astrid Merkx (1963) werkt als docent bij de Academie Verloskunde van de faculteit Gezondheidszorg van Zuyd Hogeschool en is als onderzoeker verbonden aan het lectoraat Midwifery Science. De promotor van het onderzoek is prof. Raymond de Vries, hoogleraar Midwifery Science.

Promotie op 19 mei
Astrid promoveert 19 mei 2017 om 10.00 uur, bij de Universiteit Maastricht, locatie Minderbroedersberg 4-6. U bent van harte welkom (aanmelden is niet nodig). Geïnteresseerden kunnen de promotie ook live bekijken via het mediakanaal van Universiteit Maastricht. Wil je het achteraf bekijken, zoek dan op ‘Presentation Details: Title: Promotion mw. A. Merkx_001’.  

Astrid Merkx