Werkplaats Sociaal Domein Zuyd
Werkplaats Sociaal Domein Zuyd

Werkplaats Sociaal Domein Zuyd

De Werkplaats Sociaal Domein Zuyd (WSD Zuyd) is één van de veertien Werkplaatsen Sociaal Domein in Nederland, en is sinds 2014 actief. WSD Zuyd is een samenwerkingsverband waarin onderwijs, onderzoek, praktijkorganisaties en gemeenten zich buigen over transitie- en transformatievraagstukken binnen het sociale domein. Daarbij zoekt ze expliciet de samenwerking met andere werkplaatsen en kennisnetwerken in de regio.





Een belangrijk doel van de deelnemers aan de Werkplaats is in regionaal verband te leren van elkaar om zo te komen tot meerwaarde voor verschillende doelgroepen, waaronder burgers, (aankomend) sociaal professionals, beleidsmakers, en docenten. In de periode 2020-2022 willen we nog meer dan voorheen de samenhang en verbinding in de opgebouwde kennis- en leerinfrastructuur bevorderen. Dat wil zeggen dat geïnvesteerd wordt in de kennisinfrastructuur van de werkplaats en meer wordt gezocht naar synthese van lokale inzichten.
 

Werkwijze

WSD Zuyd is een netwerkorganisatie die is gekoppeld aan het Lectoraat Sociale Integratie dat deel uitmaakt van de Academie voor Sociaal Werk (ASW). De uitwerking en de uitvoering van het programma gebeurt samen met collega’s in het onderwijs en partners in de samenleving en het werkveld. Wij doen dit o.a. met behulp van leerateliers.

Doel van de leerateliers is om op een specifiek thema kennisinventarisaties te maken, te bundelen en delen en aan de hand daarvan voorstellen te doen voor kennisontwikkeling en professionalisering ten behoeve van het sociaal domein. In 2020 gaan vier leerateliers van start in WSD Zuyd rondom de thema’s:

Actueel

Bekijk onderstaand het nieuws en de agenda van de Werkplaats. 

  • Column-reeks “in 151 woorden…”

    Corona verbindt!   

    Column januari  2021
    Corona... Zoals veel anderen mist ook Gène zijn collega’s op het werk en de sociale contacten uit zijn privéleven. Gelukkig zijn er nog de sociale media. Daar leest hij over het Belmaatjesproject van het Buurt-opbouwwerk en de Vrijwilligerscentrale van Welsun. Mensen zoals hij kunnen zich daar aanmelden en worden dan gekoppeld aan een vrijwilliger voor telefonisch contact. Na een aanvankelijke schroom is het wekelijks telefonisch contact nu niet meer weg te denken uit zijn leven. “De gesprekken leren mij dat ik niet de enige ben met behoefte aan contact. En dat ik me niet hoef te schamen.”  De gesprekken hebben zelfs geleid tot fysieke afspraken van Gène met de vrijwilliger. “Samen zijn we gaan wandelen in het park en hebben we elkaar moed ingesproken. Uiteraard met inachtneming van de 1,5-meter-afstand. Want hoewel corona mensen ook kan verbinden, willen we niet dat de band met het virus te hecht wordt,” lacht Gène.    

    Bleef gezónk!      

    Adrie van Someren, directeur-bestuurder Welsun

    Het gewone leven

    Column 8 oktober 2020
    Weggepest worden uit je eigen woonomgeving en uiteindelijk noodgedwongen verhuizen, omdat je niet voldoet aan de heersende norm. Anno nu? Ja, het gebeurt. 
    Femke en Eva hebben al een lange weg bewandeld. Zo gaat dat, bij transgenders: ze maken een transitie door. Daar staan we tegenwoordig best voor open met z’n allen, nietwaar? Ze hebben steilte getrotseerd en obstakels overwonnen, simpelweg om zichzelf te kunnen zijn. Maar zichtbaar jezelf zijn brengt risico’s met zich mee. Hangjongeren uit de buurt beginnen met schelden, dreigen, schoppen en slaan. Discriminatie en intimidatie is aan de orde van de dag. Het gewone leven wordt Femke en Eva ontnomen. Wat doe je dan? Dan vecht je terug. Je zoekt bescherming bij instanties. Net zo lang tot je weer gewoon veilig kunt wonen. Maar nog belangrijker: dan blijf je staan voor wie je bent. 

    Ieder mens is uniek. Laten we onze ogen daar niet voor sluiten.

    Debby van der Zwaag (afgestudeerd bachelor Social Work 2020)

    Samen Alleen

    Column 8 juli 2020
    Het is een zaaltje van niks: het fitnesslokaal ergens in een naoorlogse buitenwijk van Maastricht. Hier trotseer ik drie keer per week de zwaartekracht. Onder begeleiding van een fysio. Het zaaltje werd tijdelijk gesloten: want sportschool en geen vitale zorg. Na de lockdown, die maar geen lockdown mocht heten, ging het weer open. Met tijdslot en mond en neus- slot. Alle ramen op een kier. De koffiehoek in het zaaltje ziet verlaten uit. Plastic platen schermen de boel af. Een laptoppende fysio nipt aan een koffiebeker. Dit hoekje vormt al jaren een vaste ontmoetingsplek voor de oudere patiënten. Eerst 10 minuten op de loopband en daarna uren kletsen aan de lopende band. Nu verboden gebied. Henk, een tot het meubilair behorende senior,  staat beteuterd te kijken. “Versjrikkelek, veer mote prottestere. De weurs gans kraank hei vaan. Diech mis de lui, het kontak.“ 

    Participatie en pandemie gaan slecht samen. 

    Irmgard Tummers
     

  • Nieuws

    Zuyd Verkiezingsdebat: Politiseren in het sociaal domein: een praktijkvoorbeeld

    Op dinsdag 2 maart 2021 organiseerde de opleiding Social Work in samenwerking met de Werkplaats Sociaal Domein Zuyd een politiek debat over enkele zorgwekkende kwesties binnen het sociaal domein. Partijspecialisten van vijf politieke partijen gingen onder leiding van Goos Cardol met elkaar in gesprek: Judith Tielen (VVD), René Peters (CDA), Lisa Westerveld (GroenLinks), Jasper van Dijk (SP) en Pascale Plusquin (Partij voor de Dieren).

    Lees het hele artikel

    Onderzoek naar buurtwerk in coronatijd

    De coronacrisis levert extra uitdagingen op voor opbouwwerkers in de wijk. In samenwerking met de Werkplaats Sociaal Domein Zuyd zal het lectoraat Sociale Integratie van lector Sabrina Keinemans in opdracht van ZonMW onderzoeken welke gevolgen de coronamaatregelen hebben voor de samenlevingsopbouw en burgerinitiatieven in de wijk. Juist voor maatschappelijk kwetsbare mensen zijn burgerinitiatieven en activiteiten in de wijk erg belangrijk in het dagelijks leven. Het zijn de plekken waar ze andere mensen ontmoeten, sociale contacten opdoen en zo hun sociale netwerk kunnen uitbouwen. Dit project levert daarmee belangrijke inzichten voor het leeratelier ‘samenlevingsopbouw’ van de werkplaats en is een samenwerking met diverse werkplaatspartners.

    Lees het volledige artikel

    Symposium Learning Communities

    Van 3 tot 6 februari 2020 bezocht professor Carmel Borg de Academie Sociaal Werk en de Werkplaats Sociaal Domein Zuyd. Professor Borg is onder andere expert op het gebied van learning communities, een manier van werken die typerend is voor de werkplaats. Hij bezocht onder andere gemeente Roermond, samenwerkingspartner van de werkplaats en hield op 5 februari een lezing tijdens het symposium Learning Communities. Voor het symposium waren studenten, werkveldpartners van de Werkplaats Sociaal Domein Zuyd, maar ook de lectoraten Sociale Integratie en Wijkgerichte Zorg uitgenodigd. In de ochtend werden lezingen gegeven door prof. Saskia Brand-Gruwel, lid College van Bestuur van Zuyd Hogeschool en hoogleraar aan de Open Universiteit. Zij vertelde over het belang van learning communities in het hoger onderwijs. Daarna was het woord aan Carmel Borg, die een pleidooi hield voor gelijkwaardige betrokkenheid van alle stakeholders – ook burgers – in learning communities. In de middag konden zes verschillende workshops bezocht worden waarin onder andere onderzoeks- en praktijkervaringen met learning communities gedeeld werden uit zowel zorg als sociaal domein.

    Event Come out of your Box

    Op 28 oktober 2019 organiseerde de Werkplaats Sociaal Domein Zuyd i.s.m. de Kredietbank Limburg en Instituut Publieke Waarden het ‘Come out of your box’ event voor sociale professionals en beleidsmedewerkers. 80 professionals meldden zich aan voor deze middag, die het doel had om handen en voeten te geven aan ‘Integraal werken’ aan de hand van vragen als: Hoe kijken we vanuit verschillende perspectieven naar een complexe casus? Hoe kunnen we, samen, de mens in de casus voor langere tijd helpen? Wat is nodig om buiten kaders en routines te (durven) denken? De deelnemers gingen in werktafels aan de slag met een concrete casus. Daarbij werd ervoor gezorgd dat aan iedere tafel negen verschillende disciplines (wonen, werk, inkomen, schuld, zorg, welzijn, beleid, jeugd, wmo) vertegenwoordigd waren.

  • Nieuwsbrieven

    Blijf op de hoogte

    De werkplaats Sociaal Domein houdt geïnteresseerden op de hoogte van haar activiteiten via een nieuwsbrief. Bekijk hier de  laatste nieuwsbrieven.

    Of meld u aan
  • Producten

    “Sprekend Sittard-Geleen” Wijkverhalen van bewoners

    Studenten Social Work van Zuyd Hogeschool gingen in 2020 in gesprek met bewoners van Sittard-Geleen. In 12 wijken spraken zij met 12 bewoners van verschillende leeftijden, en met professionals die de wijk kennen. De gesprekken gingen over de geschiedenis en toekomst van de wijk, de sociale contacten die er plaatsvonden en over de vraag of bewoners zich gehecht voelen aan de wijk. Op deze manier construeerden zij met narratief onderzoek een gezamenlijk herkend wijkverhaal. Niet alleen opdat professionals daar veel van leren, maar ook omdat dat bijdraagt aan het begrip van mensen van zichzelf en hun woonomgeving.
    In dit boekje zijn alle wijknarratieven gebundeld. 

    Bekijk het boekje

    Opbouwwerk en de energietransitie

    Onderzoek onder opbouwwerkers in Limburg over een rol die zij voor zichzelf zien weggelegd ten behoeve van de energietransitie

    De energietransitie is een belangrijke opgave voor Nederland en veel woningcorporaties zijn bezig met het verduurzamen van hun huurwoningen. Deze intensieve klussen dienen begeleid te worden voor de bewoners. Landelijk wordt een pleidooi gehouden om het opbouwwerk hiervoor in te zetten, zodat zij deze energietransitie samen met bewoners doorlopen. Maar hoe kijken ze er zelf tegen aan? Wat zien de opbouwerkers als hun rol in de energietransitie? 

    Bekijk het overzicht van de resultaten

    Overbruggen van Verschillen

    Al meer dan 25 jaar overleggen sociaal werkers en klantmanagers Werk & Inkomen in casusbesprekingen over hun cliënten. Toch heeft dit vaak niet het gewenste resultaat omdat ze vanuit verschillende frames naar de cliënt kijken. Hierdoor begrijpen ze elkaar niet echt. Afspraken en woorden worden anders geïnterpreteerd dan bedoeld. Er is een type conversatie nodig waarin in een casuïstiekbespreking samen kritisch wordt gereflecteerd hoe zij zich tot elkaar en tot hun context verhouden. Het doel van het project ‘Overbruggen van Verschillen’ was het vergroten van kennis over hoe je effectieve casuïstiekbesprekingen vormgeeft tussen sociaal werkers en klantmanagers Werk & Inkomen, waarbij de cliënt centraal staat. Welke componenten van casuïstiekbesprekingen bevorderen de integrale samenwerking tussen sociaal werkers en klantmanagers Werk & Inkomen? Het onderzoek werd uitgevoerd door vier Werkplaatsen Sociaal Domein, waaronder Werkplaats Sociaal Domein Zuyd.

    Bekijk het rapport (pdf)

    Evaluatie effectencalculator

    De afgelopen jaren heeft het Lectoraat Sociale Integratie verschillende onderzoeken uitgevoerd waarbij gebruik is gemaakt van de effectencalculator. Met dit instrument wordt het effect van een aanpak geanalyseerd met de inbreng van betrokkenen. In dit rapport gaan wij in op onze ervaringen met dit instrument, de wijze waarop wij het hebben ingezet en de door ons ervaren voor- en nadelen.

    Bekijk het rapport

    Eindrapport Kennisnetwerken in het Sociale Domein in Limburg

    Op verzoek van de programmaraad Werkplaats Sociaal Domein Zuyd (WSD Zuyd) zijn kennisnetwerken in het sociaal domein in de provincie Limburg geïnventariseerd. Doel van deze inventarisatie van kennisnetwerken was om in kaart te brengen aan welke vraagstukken in de regio al wordt gewerkt (middels onderzoek of praktijkontwikkeling) en door wie dit wordt gedaan. 

    Eindrapport kennisnetwerken in het sociale domein in Limburg

    Opbouwwerk in tijden van COVID-19

    In 2020 vond het door ZonMW gefinancierde onderzoek ‘Nieuwe regels, nieuwe mogelijkheden: Opbouwwerk in tijden van COVID-19’ plaats. In dit project zochten we antwoord op vragen als: Wat zijn de (on)mogelijkheden van opbouwwerk ten tijde van een pandemie? Hoe krijgt samenlevingsopbouw in tijden van fysieke isolatie vorm en hoe kan het opbouwwerk haar drie hoofdtaken in deze omstandigheden zo goed mogelijk vormgeven? De brochure doet verslag van deze zoektocht. Bekijk ook de infographics:

    Brochure Opbouwwerk in tijden van COVID-19 (pdf)

    Integrale Afweging en Dienstverlening in drie projecten in de gemeente Roermond

    In 2019 vond vanuit de Werkplaats Sociaal Domein Zuyd/Lectoraat Sociale Integratie een evaluatie plaats van drie proefprojecten in de pilot integrale Afweging in de gemeente Roermond. Deze pilot, die in 2018 en 2019 liep, is gericht op het anders organiseren, kijken, denken en handelen van organisaties in het kader van de Participatiewet, de Wmo en Jeugdwet om de toeleiding naar participatie van burgers in een kwetsbare situatie te verbeteren. In deze onderlegger worden de belangrijkste bevindingen van dit onderzoek beschreven.

    Bekijk de leaflet (pdf)
  • Agenda

    Expertmeeting Opbouwwerk in tijden van Covid-19

    Donderdag 15 april 15.00 - 16.30 uur
    In deze expertmeeting zullen twee onderzoeken naar de pandemie in relatie tot opbouwwerk en burgerinitiatieven worden gepresenteerd. Tevens gaan we in gesprek met experts vanuit beleid, onderwijs en welzijn. Samen willen we reflecteren op de impact van Covid-19 op de samenleving en nadenken over de vraag hoe we de vertaalslag kunnen maken naar concrete actiepunten. Meer info

    Narratieve democracy

    Donderdag 25 maart van 10.00 tot 11.30 uur
    Sandra Geelhoed is te gast in het leeratelier impact. Zij gaat een sessie verzorgen over ‘narratieve democracy’. Meer concreet gaat het over de vraag hoe je beleid kunt verbinden met verhalen en signalen uit de samenleving. Ofwel, hoe je door het construeren en delen van verhalen uit de samenleving beleid kunt beïnvloeden vanuit een proces van co-creatie. Sandra gaat ons meenemen in het werk dat ze op dit gebied heeft gedaan, en zal haar ervaringen en ‘lesson’s learned’ met ons delen. Heb je interesse om deel te nemen aan de bijeenkomst (online via Teams)? Geef je dan op voor maandag 22 maart door een mail te sturen naar: michelle.vandertier@zuyd.nl.

    Integraal samenwerken in & met de jeugd: verdraaid leerzaam

    Donderdag 25 maart, 13.00-16.00 uur 
    WSD Zuyd organiseert weer een nieuwe, en dynamische meeting over schakelmomenten in het leven van kinderen en jongeren, en de integrale samenwerking die dan nodig is. Wil je meedoen? Meer info in de bijlage.

    AVG en privacywetgeving

    Donderdag 4 maart 2021,  14.30-17.00u, online bijeenkomst
    Anke van Gorp is te gast bij deze online bijeenkomst van het leeratelier armoedevraagstukken. We hebben haar uitgenodigd vanwege de vragen die verschillende professionals ervaren omtrent de AVG en omgang met privacyvraagstukken in de contacten met burgers en collega’s. Anke zal ons in drie kwartier meenemen in de materie van de AVG en de sectorale wetgeving die daarmee verband houdt, waarna we gezamenlijk met haar een of twee concrete cases behandelen en afsluiten met een informeel samenzijn.

    Precarisering

    Vrijdag 29 januari 2021, 14.00-17.00u, online bijeenkomst 
    Onder precarisering verstaan we de manier waarop de (organisatie) van de samenleving bijdraagt aan opeenstapeling van kwetsbaarheden bij mensen. Deze online meeting start met een lezing door Andries Baart over precarisering in relatie tot armoedevraagstukken. Deze lezing is openbaar toegankelijk. In het tweede uur kan men in kleiner verband van gedachten wisselen over het ‘food for thought’ dat we aangereikt hebben gekregen.
    Het leeratelier Armoedevraagstukken organiseert deze online bijeenkomst.

    Expert meeting effectcalculator

    Maandag 26 oktober 2020, 10.00-11.30u 
    Collega Michelle Heijnen van der Tier organiseert, vanuit het leeratelier Impact, een expert meeting over de effectcalculator. Anja Rudnick en Goos Cardol, gecertificeerde effectencalculators van het Lectoraat Sociale Integratie, geven een korte pitch over hoe zij de effectencalculator hebben ingezet om interventies in het sociale domein te evalueren. Ze gaan niet alleen in op de wijze waarop ze de tool hebben gebruikt, maar bespreken ook de voor- en nadelen van de tool. Vervolgens gaan we samen verder in gesprek over de waarde van deze tool voor het in beeld brengen van de impact van het sociaal werk. Als je interesse hebt om aan te schuiven (misschien extra interessant voor ons sub groepje Impact & Effect), laat het Michelle dan weten via michelle.vandertier@zuyd.nl.

    Inleiding narratief onderzoek

    Woensdag 14 oktober 2020, 13.00-15.00u
    Narratief onderzoek is in opkomst in het sociaal domein. Steeds vaker wordt gebruik gemaakt van ‘verhalen’ om inzicht te krijgen in vraagstukken die leven in buurten en wijken of om de impact van interventies in beeld te brengen. Expert Floor Basten verzorgt een inleiding over dit onderwerp. De bijeenkomst start met een introductie van 30-45 minuten in de achtergronden van narratief onderzoek en de concrete toepassingen ervan. Vervolgens inventariseren we vragen bij deelnemers waar we dan gezamenlijk verder over uitwisselen. Geïnteresseerde professionals kunnen de sessie online volgen. Interesse? Aanmelden kan via wsd@zuyd.nl

Integriteit

De docent-onderzoekers die actief zijn in de werkplaats zijn gehouden aan de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit. Alle activiteiten ten behoeve van kennisontwikkeling en –disseminatie in de werkplaats volgen de kaders en richtlijnen die daarvoor in de gedragscode zijn geschetst, en die in het Kwaliteitsbeleid Onderzoek van Zuyd Hogeschool zijn uitgewerkt. Dat betekent onder meer dat altijd via informed consent toestemming wordt gevraagd aan deelnemers in onderzoekende activiteiten, ook in activiteiten die onderdeel zijn van de werkplaats. Wilt u meer weten over ons integriteitsbeleid of een eerder ingevulde informed consent intrekken? Dan kunt u contact met ons opnemen.

Werkplaats Sociaal Domein Zuyd
Sabrina Keinemans
Ligne 1
6131 MT Sittard