Zuyd Onderzoek: Lectoraten
Onderzoek van Zuyd

Lectoraat Opleiden in de School

Het lectoraat Opleiden in de School is gericht op de innovatie van de opleiding voor leraren basisonderwijs, met name het werkplekleren binnen de school. In dit kader zijn zes domeinen vastgesteld die van betekenis zijn voor de vormgeving en inrichting van het opleiden in de school.

De instelling van het lectoraat Opleiden in de School past in de ambities van Zuyd Hogeschool om - in samenwerking met Fontys Hogescholen, de Open Universiteit en de Universiteit Maastricht - een hoogwaardig educatief instituut in Limburg te vestigen. 

Het lectoraat ondersteunt deze ontwikkeling vooral door het verrichten van onderzoek. In de inaugurele rede (pdf) wordt ingegaan op de achtergronden van de intensieve samenwerking tussen scholen en opleidingsinstituut, op het leren op de werkplek van de school, op de concrete vormen om samen te werken en de daaruit voortvloeiende onderzoeksthema’s van het lectoraat. 

Over de lector

Paul Hennissen (1958) studeerde aan de Pedagogische Academie en behaalde in 1987 zijn doctoraalexamen Onderwijskunde. In 2010 promoveerde hij aan de Technische Universiteit Eindhoven, op het gebied van professionalisering van praktijkbegeleiders op de werkplek van de school.

Gedurende zijn loopbaan is hij naast het leraarschap intensief betrokken bij ontwikkelings- en implementatietrajecten op het gebied van onderwijs, waaronder EVC, curriculum, toetsontwikkeling en innovatie.

In 2006 was hij mede auteur van het HBO-bestuurscharter lerarenopleidingen ‘Kwaliteit vergt Keuzes'. In 2009 kreeg hij een Award van de Amerikaanse vereniging voor lerarenopleiders voor het beste research artikel omtrent lerarenopleiden. 

Prijs beste artikel 2014
Op 26 maart 2015 ontving Paul Hennissen met co-auteur Frank Crasborn de VELON prijs (Vereniging voor Leraren-opleiders Nederland) voor het beste artikel in het gelijknamige tijdschrift voor het jaar 2014.

Contact: paul.hennissen@zuyd.nl

Lectorale rede

Op 28 september 2011 werd Paul Hennissen geïnstalleerd als lector. In zijn inaugurele rede met de titel 'In de nesten werken' ging Paul in op het opleiden van leraren op de werkplek. U kunt de rede nalezen in het boekje 'In de nesten werken' (pdf). U kunt het boekje ook bestellen via het secretariaat van het lectoraat. Of bekijk de video van de inauguratie.

Lees de rede (pdf)
Lector Paul Hennissen over kenmerken van een community of practice
  • Onderwijs en Professionalisering

    Het lectoraat Opleiden in de School is gericht op de professionele ontwikkeling van de leerkrachten met name op de werkplek. Het samen werken en leren krijgt gestalte in leergemeenschappen, ook wel ‘leraarsnesten’ genoemd, waarbinnen zowel aankomende en zittende leerkrachten als lerarenopleiders samenwerken. Deze vorm van samenwerken stelt eisen aan schoolontwikkeling, curriculum, lerarenopleiders en samenwerkingsafspraken.

  • Samenwerking

    De Nieuwste Pabo werkt op een unieke wijze samen met het onderwijsveld, met als doel het verhogen van de onderwijskwaliteit voor alle leerlingen van het primair onderwijs in een ‘krimpende regio’.

    Het basis concept dat gebruikt wordt om deze gezamenlijke ambitie te verwezenlijken is Opleiden in de School, dat zowel gericht is op het samen leren van leerkrachten op de werkplek met speciale aandacht voor de opleiding tot leerkracht, als op de totale schoolontwikkeling.

  • Onderzoek en projecten

    Hier vindt u een overzicht van (afgeronde) onderzoeksprojecten van het lectoraat.

    Afgerond onderzoek 

    Beckers, J.W. Januari 2011 – januari 2013. Het linken van praktijk en theorie in pabo-onderwijs. 
    Er zijn twijfels over de effectiviteit van lerarenopleidingen op het professionele gedrag van studenten (Grossman, 2008; Korthagen 2010). Theorie komt in lerarenopleidingen aan bod maar wordt niet verankerd in het handelen van studenten. Er is een kloof tussen praktijk en theorie (Broekkamp & van Hout-Wolters, 2007; Burkhardt & Schoenfeld, 2003; Kennedy, 1997; Robinson, 1998). Een opleidingscurriculum volgens de principes van de niveautheorie kan de kloof overbruggen (Korthagen, Kessels, Koster, Langerwerf & Wubbels, 2001). 

    Inhoud
    In dit onderzoek is nagegaan of een opleidingsprogramma dat uitgaat van de principes van de niveautheorie erin slaagt om theorie te koppelen aan ervaringen van studenten. 

    Methode
    In een onderzoeksgroep van 136 eerstejaars Pabo-studenten zijn in een voor- en nameting een casustoets en een kaartsorteeropdracht gemaakt. De casustoets meet in welke mate studenten operationele kennis en conceptuele kennis gebruiken in het beantwoorden van vragen. De kaartsorteeropdracht meet hoe de cognitieve schema’s van studenten ontwikkelen. Met een enquête is gemeten of het opleidingsprogramma in de perceptie van studenten uitgevoerd is volgens de principes van de niveautheorie. Uit de metingen blijkt dat het opleidingsprogramma zorgt voor een koppeling tussen praktijk en theorie, dat cognitieve schema’s van studenten groeien en dat studenten in redelijke mate ervaren dat praktijk en theorie aan elkaar gekoppeld worden. 

    Aanbevelingen
    Op basis van de resultaten wordt op de eerste plaats aanbevolen om het curriculum te evalueren en te zoeken naar versterking van de koppeling van praktijk en theorie. Op de tweede plaats wordt aanbevolen om te investeren in professionalisering van didactische vaardigheden van instituutsopleiders. Ten slotte wordt aanbevolen om te investeren in onderzoek naar opleiden op de werkplek.

  • Publicaties

    Wetenschappelijke artikelen  

    • Beckers, H. (2013). Het Linken van Praktijk en Theorie in Pabo-onderwijs. Master thesis. Heerlen:  Open Universiteit.
    • Beckers, S., & Verheijen, L (2014). De studieloopbaanbegeleider: Actie en persoonlijke ontwikkeling. Intern verslag dNP, Sittard.
    • Crasborn, F., Hennissen, P., Brouwer, N., Korthagen, F., & Bergen, T. (2010). Capturing mentor teachers' reflective moments during mentoring dialogues. Teachers and teaching: Theory and Practice, 16(1), 7-29.
    • Crasborn, F., & Hennissen, P. (2011). Waarin onderscheiden opleiders in instituten en opleiders in scholen zich? Kennisbases en competenties van drie typen opleiders van (aanstaande) leraren. VELON.
    • Crasborn, F., Hennissen, P., Brouwer, N., Korthagen, F., & Bergen, T. (2011). Exploring a two-dimensional model of mentor teacher roles. Teaching and Teacher Education, 27, 320-331.
    • Crasborn, F., & Hennissen P. (2014a) Training mentor teachers for effective supervision: the impact of the SMART programme. In K.-H. Arnold, A.  Gröschner & T. Hascher (Hrsg.), Schulpraktika in der Lehrerbildung: Theoretische Grundlagen, Konzeptionen, Prozesse und Effekte. Münster u.a.: Waxmann.
    • Graus, M. (2013). Sub Rosa: Een onderzoek naar het effect van het afstemmen van persoonlijkheidskenmerken tussen mentor en student op de tevredenheid van de student over de kwaliteit van de praktijkbegeleiding. Masterthesis, Maastricht University, TIER.
    • Hennissen, P. (2011). In de nesten werken: Opleiden van leraren op de werkplek. Lectorale rede. Zuyd Hogeschool: Heerlen.
    • Hennissen, P., & Crasborn, F. (2012). Why is there confusion in practicum terminology?  Paper presented at the annual meeting of the AARE. Sydney.
    • Hennissen, P., Crasborn, F., Brouwer, N., Korthagen, F., & Bergen, T. (2011). Clarifying pre-service teacher perceptions of mentor teachers’  developing use of mentoring skills. Teaching and Teacher Education, 27 (6), 1049-1058.
    • Vandyck, I., Kreijns, K., Meijs, C., & Hennissen, P. (2013). Participation in Communities of Practices: The role of community development, motivation and intention. Paper presented at the Annual Meeting of the European Association for Practitioner Research on Improving Learning (EAPRIL). Bielle, Zwitserland.

    Vakbladen

    • Crasborn, F., Hennissen, P. (2014b). Op zoek naar de 'M-factor' van werkplekbegeleiders. In E. Klatter & Q. Kools, Inspiratiebundel, pp. 67-80. Tilburg: Fontys Hogescholen, Lectoraten Educatie Fontys. 
    • Crasborn, F., Hennissen, P., Brouwer, N., & Korthagen, F., & Bergen, T. (2014). De ‘M-factor’ in begeleidingsgesprekken monitoren. Tijdschrift voor Lerarenopleiders, 35 (1), 85-98.
    • Hennissen, P., & Crasborn, F. (2011). Variatie in gespreksrollen, ook voor schoolleiders? Meso Magazine. Tijdschrift voor schoolorganisatie en onderwijsmanagement voor vo/be, 31 (176), 26-27.
    • Crasborn, F., Hennissen, P. (2014b). Op zoek naar de 'M-factor' van werkplekbegeleiders. In E. Klatter & Q. Kools, Inspiratiebundel, pp. 67-80. Tilburg: Fontys Hogescholen, Lectoraten Educatie Fontys. 

    Overige  

    • 'De docent moet mee'. Limburgs Dagblad, 24-11-2014. Gesprek over ICT in het bassisonderwijs met Ankie van de Broek, Marcel Graus, Sharon Boekhorst, Cassidy Vromen.
    • ‘De Nieuwste Pabo leidt op tot leerkracht van de toekomst: Combinatie van theorie en praktijk leidt tot de beste resultaten’. Nummer 1: jrg. 30, mei 2014. Gesprek met Mieke Groten (dNP) en Elly Kusters (directrice bs de Neerakker, Heythuysen).
    • ‘Leer het zelf te ontdekken’. Mosalira, jaarverslag 2012, 22-25. Gesprek met Paul Hennissen, Ans Meijers-van Kan en een leerling van bs Amby).
    • ‘Studieloopbaanbegeleiding bij de Nieuwste Pabo: samen met en op de werkplek.’ (2014). Gesprek met Linda Verheijen en Susan Beckers voor editie Zuyd. Heerlen, oktober 2014, 37, p. 19.
    • 'Verbeteren van studieloopbaanbegeleiding op de werkplek.' In S. Schoenmakers, Kennismaken om kennis te maken: Verbindingen tussen onderzoek en Onderwijs, pp. 43-46. Zuyd Hogeschool: Heerlen, 2013. (Gesprek met Margreet Vriesema en Paul Hennissen).
  • Presentaties

    Presentaties 2015

    • Hennissen, P. (2015). Encouraging Professional Learning Communities. Paperpresentatie tijdens AERA, april 2015 te Chicago.
    • Hennissen, P. & Crasborn, F. (2015). Training Mentor Teachers for Effective Supervision: A Focus on Cognition and Behavior. Paperpresentatie tijdens AERA, april 2015 te Chicago.
    • Hennissen, P. & Crasborn, F. (2015). De M(atch)-factor in begeleidingsgesprekken monitoren. Presentatie tijdens VELON congres, 26-27 maart te Arnhem
    • Van de Broek, A., & Graus, M. (2015). Samen delen is samen groeien: reflecterend bloggen in een online Pabo community. Presentatie tijdens VELON congres, 26-27 maart te Arnhem 2015.
       

    Presentaties 2014

    • Curfs, V., & Hennissen, P. Eindelijk iets dat werkt: Onderzoek in Communities? Presentatie tijdens het Seminar Educatieve Agenda Limburg, Maastricht, 22 mei 2014.
    • Curfs, V., Hennissen, P., & Van Havere, E. (2014). Een leraarsnest: ideaal om (in) te leren? Presentatie (mede namens de landelijke Voorlopersgroep Opleiden in de School) tijdens Lerarencongres, Den Bosch, 8 oktober 2014.

    • Fraats, T., Gijsen, M., Hennissen, P., & Maassen, N. (2014). Eindelijk iets dat werkt: Onderzoek in Communities? Presentatie tijdens HBO-jaarcongres, Den Bosch, 17 april 2014.
    • Graus, M., & Van de Broek, A. (2014). Het LeerpleinTM @ de Nieuwste Pabo.KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen, 27 november 2014.

    • Graus, M. & Hennissen, P. (2014). Een onderzoek naar het effect van het afstemmen van persoonlijkheidskenmerken tussen mentor en student op de tevredenheid van de student over de kwaliteit van de praktijkbegeleiding. Presentatie tijdens ORD, Groningen, 12 juni 2014.
    • Hennissen, P. (2014). Symposium Leven Lang Leren & Opleiden in de School.Organisator van het gelijknamige symposium tijdens VELON congres, Zwolle, 10 maart 2014.

    • Hennissen, P. (2014). De M-factor in (begeleidings)gesprekken monitoren. Presentatie tijdens de jaarlijkse studiedag Pabo HKE Tilburg, 24 april 2014.

    • Hennissen, P. (2014). Development of (new) teachers in the workplacePresentatie voor PhD-studenten van de University of Mary Hardin Baylor in Texas, Sittard, 11 juni 2014.

    • Hennissen, P. (2014). Opleiden in de school: leraarsnest. Eisen aan de werkplek. Presentatie (mede namens de landelijke Voorlopersgroep Opleiden in de School) tijdens Regionale onderwijsconferentie Onderwijs in de 21e eeuw, Nijmegen, 25 november 2014.

    • Hennissen, P. (2014). Organiseren en financieren van grote community-projecten in het onderwijs. Presentatie tijdens het symposium Je doet het niet alleen: over innoveren in communities. KIB-dag Zuyd Hogeschool, 27 november 2014.

    • Hennissen, P. & Crasborn, F. (2014). Op zoek naar de M-factor van werkplekbegeleiders. Presentatie tijdens het Colloquium van het expertisenetwerk Professionele ontwikkeling van lerarenopleiders, Amsterdam, 9 april 2014.

    • Hennissen, P. & Triebels, I. (2014). Transforming dialogues. Presentatie tijdens de ATEE, Braga, 25 augustus 2014.

    • Kierkels, R. (2014). Aanstaande en zittende leerkrachten leren samen in Communities of Practices. Presentatie als onderdeel van het symposium Leven Lang Leren en Opleiden in de School georganiseerd door het lectoraat Opleiden in de School van de Nieuwste Pabo, VELON congres, Zwolle, 10 maart 2014.

    • Kreijns, K., & Vandyck, I. (2014). Motivatie en intentie om te leren in een CoP-groep. Presentatie als onderdeel van het symposium Leven Lang Leren en Opleiden in de School georganiseerd door het lectoraat Opleiden in de School van de Nieuwste Pabo, VELON congres, Zwolle, 10 maart 2014.

    • Siebenlist, E. (2014). Academische basisschool - Een training zodat elke leerkracht onderzoekt. Presentatie als onderdeel van het symposium Leven Lang Leren en Opleiden in de School georganiseerd door het lectoraat Opleiden in de School van de Nieuwste Pabo, VELON congres, Zwolle, 10 maart 2014.
    • Siebenlist, E., Crutzen, A., & Willemse, M. (2014). How can we achieve team goals for practitioner research in schools? Do we start with team goals or individual goals? Presentatie tijdens CARN Conference, Gateshead (UK), 1 november 2014.
    • Verheijen, L., & Beckers, S. (2014). De instituutsopleider op de werkplek leert m.b.v. een logboek. Presentatie als onderdeel van het symposium Leven Lang Leren en Opleiden in de School georganiseerd door het lectoraat Opleiden in de School van de Nieuwste Pabo, VELON congres, Zwolle, 10 maart 2014.

    • Vriesema, M., Ruland, J., & Hennissen, P. (2014). Leren en innoveren in leergemeenschappen. Organisatie van KIB-after symposium, Heerlen, 30 januari 2014.

    • Vriesema, M., Goes-Daniels, M., Ruland, J., & Hennissen, P. (2014). Je doet het niet alleen: over innoveren in communities. Organisatie symposium bestaande uit 10 presentaties tijdens de KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen, 27 november 2014.

    • Vriesema, M., Veraart, C., & Hennissen, P. (2014). Veldwerk onderzoeksmiddag: Raak geïnspireerd! Organisatie dNP-onderzoeksmiddag voor werkveld en studenten, Sittard, 4 juni 2014.
       

    2013

    • Brouwer, W. & Hennissen, P. (2013). Kennisgemeenschap 'Opleiden in de School'. Presentatie tijdens studiedag management Faculteit Beta Sciences and Technology, Epen, 13 maart 2013, 
    • Hennissen, P. (2013). 'In de nesten werken.' Opleiden in de school, werkt dat? Gastspreker themabijeenkomst Over Onderwijs Gesproken in het kader van 10 jaar Mosalira, Maastricht, 23 januari 2013.
    • Hennissen, P. (2013). Finse lessen: Wat Nederland kan leren van het Finse Onderwijs? Presentatie tijdens dNP-studiedag, Sittard, 28 januari 2013.
    • Hennissen, P. (2013). School-based teacher education: Encouraging professional learning communities (PLC). Presentatie voor delegatie Japanse onderwijskundigen, Sittard, 4 maart 2013.
    • Hennissen, P. (2013). In de nesten werken: Opleiden van leraren op de werkplek. Presentatie voor Probus Weert. Weert, 5 maart 2013.
    • Hennissen, P. (2013). Versterken van professionele leergemeenschappen.Presentatie tijdens dNP-studiedag, Sittard, 13 april 2013.

    • Hennissen, P. (2013). Hoe werken de CoPs binnen dNP? Presentatie tijdens studiemiddag Faculteit Gezondheidszorg Zuyd Hogeschool, Kerkrade, 11 juni 2013.
    • Hennissen, P. (2013). Development of teachers in the workplace. Presentatie voor PhD-studenten van de University of Mary Hardin Baylor in Texas, Maastricht, 12 juni 2013.

    • Hennissen, P. (2013). Samen leren op de werkplek: Wat is de meerwaarde? Wat zijn de consequenties? Presentatie tijdens KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen, 28 november 2013.

    • Hennissen, P. (2013). Wetenschap en Technologie: Opleiden in de School en CoPs. Presentatie voor delegatie Platform Beta-techniek, Sittard, 17 juni 2013.

    • Hennissen, P. & Crasborn, F. (2013). De M-factor in (begeleidings)gesprekken monitoren. Presentatie tijdens de Inspiratiedag van Fontys Lectoraten, 31 oktober 2013 te Eindhoven
    • Hennissen, P. (2013). Encouraging Professional Learning Communities. Presentatie tijdens CARN conferentie, Tromso, 9-11 november 2013.

    • Joosten-ten Brinke, D., Van Eldik, S., & Florack, A. (2013). Bewust en bekwaam toetsen: een instrument voor zelfbeoordeling en zelfstudie.Presentatie tijdens SURF Onderwijsdagen, november 2013 te Rotterdam.

    • Vandyck, I., Kreijns, K., Meijs, C., & Hennissen, P. (2013). Participation in Communities of Practices: The role of community development, motivation and intention. Presentatie tijdens de conferentie van de European Association for Practitioner Research on Improving Learning (EAPRIL), Bielle (Zw), november 2013. 

    • Verheijen, L, & Beckers, S. (2013). De ene studieloopbaanbegeleider is de andere niet. Presentatie tijdens KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen, 28 november 2013.

    • Vriesema, M., Ruland, J., & Hennissen, P. Leren en innoveren in leergemeenschappen. Organisatie symposium bestaande uit 12 presentaties tijdens de KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen, 28 november 2013.   
       

    2012

    • Beckers, H., Hennissen, P., & Moerkerke, G. (2012). Linking practice to theory in teacher education: A growth in cognitive structures. Presentatie tijdens EAPRIL conferentie, Jyväskykä (FI), 28-30 november 2012.

    • Gijsen, M. & Hennissen, P. (2012). Samenwerken in leraarsnesten: student, leerkracht en lerarenopleider leren samen. Presentatie tijdens KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen,29 november 2012.

    • Hennissen, P. (2012). SPOLT, Slim Professionaliseren en Opleiden in Leraarsnesten Tesamen. Presentatie over Opleiden in de School bij SPOLT, Heythuysen, 10 januari 2012.

    • Hennissen, P. (2012). CoPs: Stand van zaken en vooruitblik. Presentatie tijdens gemeenschappelijke CoP bijeenkomst, Heerlen, 1 februari 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Opbrengstgericht werken en PLG. Presentatie tijdens de studieavond Onderwijscentrum dNP, Heerlen, 26 januari 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Academische basisschool de Neerakker. Presentatie voor het team van basisschool de Neerakker, Heythuysen, 10 april 2012.

    • Hennissen, P. (2012). In de nesten werken: werkplekleren. Presentatie tijdens de jaarlijkse dag voor praktijkbegeleiders en medewerkers van de Pabo Tilburg, 19 april 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Is mijn school een professionele leergemeenschap. Presentatie tijdens studiedag van Stichting Movare, Maastricht,Ê7 mei 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Hoe leren we op school & in CoPs: formeel en informeel? Presentatie tijdens gemeenschappelijke CoP bijeenkomst, Heerlen, 9 mei 2012.

    • Hennissen, P. (2012). In de nesten werken. Presentatie Stichting jong Leren, Maastricht, 10 mei 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Encouraging Professional Learning Communities.Paperpresentatie tijdens de EARLI SIG Teaching & Teacher Education, Bergen (NO), 13-15 juni 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Professionele leergemeenschap: Hoe nu verder? Wat kan ik er maandagmorgen mee? Presentatie tijdens de studiedag W&T, Kerkrade, 20 september 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Communities of Practice op basisscholen. Organisatie symposium bestaande uit 6 presentaties tijdens de KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen, 29 november 2012.

    • Hennissen, P. (2012). Encouraging Professional Learning Communities. Paperpresentatie tijdens de AARE, Sydney, 2-6 december.

    • Hennissen, P. (2012). Why is there confusion in practicum terminology? Paperpresentatie tijdens de AARE conferentie, Sydney, 2-6 december 2012.

    • Hennissen, P. & Crasborn, F. (2012). Een reflectie-instrument voor begeleiders van nieuwe leraren. Presentatie tijdens VELOV congres, Antwerpen, 6-7 februari 2012.

    • Vriesema, M. (2012). Over het muurtje, professionele ontwikkeling van studieloopbaanbegeleiders door onderzoek naar eigen handelen. Presentatie tijdens VELOV congres, Antwerpen, 6-7 februari 2012.

    • Siebenlist, E., & Roos, A.(2012). Balancing between pre-service teachers needs and theoretical depth. Presentatie tijdens CARN conference, Ashford (GB), 24 november 2012.
       

    2011

    • Beckers, H., Hennissen, P., & Moerkerke, G. (2011). Linking theory and practice in teacher education. Presentatie tijdens EAPRIL conferentie, Nijmegen, 23-25 november 2011.
    • Graus, M., Vriesema, M., & Kierkels, K. (2011). Creating a learning community in primary school by boosting the learning process between mentor and student teacher. Presentatie tijdens EAPRIL conferentie, Nijmegen, 23-25 november. Hennissen, P. (2011). CoPs binnen professionele leergemeenschappen. Presentatie tijdens de startconferentie CoPs, Heerlen, 12 januari 2011.

    • Hennissen, P. (2011). CoPs binnen professionele leergemeenschappenPresentatie voor schoolopleiders en directeuren van de opleidingsscholen Stichting Innovo, Heerlen, 20 januari 2011.

    • Hennissen, P. (2011). Leergemeenschappen: Het vertrek van de CoPs. Presentatie tijdens het Symposium Samenscholen, Maastricht, 23 maart 2011.
    • Hennissen, P. (2011). Samen op weg, maar waar naar toe? Presentatie over lectoraatsonderzoek tijdens interne studiedag dNP, Maastricht, 18 april 2011.
    • Hennissen, P. (2011). De komende vijf jaar. Presentatie tijdens de diploma uitreiking lerarenopleiding basisonderwijs Zuyd Hogeschool, Heerlen, 12 juli 2011.
    • Hennissen, P. (2011). In de nesten werken: Opleiden van leraren op de werkplek. Lectorale rede. Heerlen, Zuyd Hogeschool, 28 september 2011.
    • Hennissen, P. (2011). In de nesten werken: Opleiden van leraren op de werkplek. Presentatie tijdens de KIB-dag Zuyd Hogeschool, Heerlen, 24 november 2011.
    • Hennissen, P. (2011). Werkplekleerbeleid en uitval. Presentatie voor HKEdirectie, Eindhoven, 1 december 2011.
    • Hennissen, P. & Crasborn, F. (2011). Clarifying pre-service teacher perceptions of mentor teachers use of supervisory skills. Presentatie tijdens AERA conferentie, New Orleans, 8-12 april 2011.
    • Joosten- ten Brinke, D., Sluijsmans, D, & Florack, A. (2011). How to improve teacher trainers assessment knowledge and skills? Workshop tijdens EAPRIL conferentie, Nijmegen, 23-25 november 2011.
    • Sillen, K, Hennissen, P., & Graus, M. (2011). Can we manage professional development of school-based teacher educators? Presentatie tijdens EAPRIL conferentie, Nijmegen, 23-25 november 2011.
    • Sillen, K., Hennissen, P., Graus, M., Meijers-van Kan, A., Bodelier, H., Graus, A., Meijers-van Kan, A., Rinkens, L. (2011). Helder zicht op scholingswensen van schoolopleiders en mentoren. Presentatie tijdens VELON congres, Noordwijkerhout, 14-15 maart 2011.
       

    2010

    • Graus, M. (2010). Improving the quality of mentor-student relationships by comparing personality traits. Posterpresentatie tijdens EAPRIL conferentie, Lissabon, november 2010.
    • Hennissen, P. (2010). Scholen als leergemeenschap. Presentatie ter gelegenheid van het afscheid Leo Tillmans, georganiseerd door AOSL te Sittard, Sittard, 26 november 2010. 

    Lees meer Lees minder
  • Open Kenniskring

    Het lectoraat Opleiden in de school verzorgt regelmatig zogenaamde Open kenniskring bijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten, die vrij toegankelijk zijn voor collegae, studenten, kenniskringleden, het werkveld en geïnteresseerden, wordt een gastspreker uitgenodigd. Het thema van de bijeenkomst is doorgaans het onderzoek dat de gastspreker heeft afgerond.
     

    • Commercialisering van online speelplaatsen: kanttekeningen bij digitale 'kidsmarketing' en mediawijsheid, door Isolde Sprenkels, 12 november 2014
    • Goed geregeld!? Wie stuurt bij dNP: wij of de student, door Marcel Gijsen, 14 oktober 2014
    • Werkplekleren, door Bob Koster, 18 maart 2014
    • Het stimuleren van community-ontwikkeling in opleidingsscholen, door Inne Vandyck, 8 oktober 2013

    Commercialisering online speelplaatsen: kanttekeningen bij digitale 'kidsmarketing' en mediawijsheid

    Door Isolde Sprenkels

    Kinderen gebruiken nieuwe media onder andere om te spelen, te communiceren en te leren. Hun online aanwezigheid biedt marketeers ongekende mogelijkheden om merkbewustzijn te creëren, aankopen te stimuleren en gegevens te verzamelen. De grenzen tussen marketing en entertainment, en tussen marketingcommunicatie en marktonderzoek lijken daarbij meer dan ooit te vervagen.

    Tijdens de presentatie zullen deze grenzen nader worden geanalyseerd. Ook de relaties tussen het design van marketingcommunicatie-instrumenten, cognitieve ontwikkelingspsychologie, marktonderzoek naar de interesses en voorkeuren van kinderen, en zelfregulering door marketeers, worden daarin meegenomen. Tot slot zal kritisch worden gekeken naar de (on)mogelijkheden van het mediawijs maken van kinderen ten aanzien van gecommercialiseerde online speelplaatsen.

    Achtergrond 
    Isolde Sprenkels studeerde Filosofie aan de Universiteit van Tilburg. Na haar studie werkte ze onder andere als docente levensbeschouwing in de onderbouw van het Newmancollege te Breda en was ze als junior onderzoeker verbonden aan het (voormalige) lectoraat Infonomie en Nieuwe Media (INM) van de Zuyd Hogeschool. Binnen het onderzoek van INM naar het conceptualiseren, vormgeven en ‘managen’ van digitale identiteiten, richtte Isolde zich onder andere op biometrische identificatietechnologie in het migratie beleid, nieuwe media en identiteitsconstructie, en sociale en ethische aspecten van digitale marketing praktijken. Ook was ze nauw betrokken bij het ontwikkelen en doceren van de Zuydminoren ‘Digitale identiteit in jouw beroepspraktijk’ en ‘Marketing en nieuwe media’. Via een subsidie van de Europese Onderzoeksraad, toegekend aan de toenmalige lector INM, kon ze aan haar promotieonderzoek beginnen. Inmiddels heeft Isolde de Zuyd Hogeschool verruild voor de Avans Hogeschool in Breda. Daarnaast is ze als externe promovenda verbonden aan de Universiteit van Maastricht. Een lijst van publicaties en presentaties vindt u hier.


    Goed geregeld!? Wie stuurt bij dNP: wij of de student?

    Door Marcel Gijsen

    De afgelopen jaren is er in het hoger beroepsonderwijs in toenemende mate aandacht voor het stimuleren van zelfsturing en zelfverantwoordelijkheid bij studenten. Voorbereidend op een ‘Leven Lang Leren’ wordt er van aankomende beroepsbeoefenaars een groeiende autonomie van kennisverwerving, organiseren en toepassing van de kennis gevraagd. De docent neemt meer de rol van coach in, de lerende leert zijn eigen leerproces zo veel mogelijk zelf te sturen. Het curriculum van de Nieuwste Pabo gaat ook uit van een toenemende zelfsturing in de diverse fasen van de opleiding.

    Vragen die dit oproept zijn:

    • Hebben we eigenlijk wel (voldoende) zicht op de kenmerken en groei van zelfsturing van onze studenten? 
    • Op welk moment spreken we van zelfsturing?
    • Is dit afhankelijk van het studiejaar?
    • Hoe begeleid ik de groei naar zelfsturing?

    Globale opzet 
    De presentatie heeft een interactief karakter. 
    Achtergrond 
    Marcel volgt momenteel de Master Leren en Innoveren in Eindhoven. Deze bijdrage vormt onderdeel zijn Master-onderzoek
     

    Werkplekleren

    Door Bob Koster

    Binnen de lerarenopleiding krijgt de werkplek een steeds belangrijker aandeel in de ontwikkeling van aanstaande leraren tot kwalitatief hoogwaardige professionals. Dat is goed want de meerwaarde en het potentieel van de werkplek is groot. In de bijdrage wordt ingegaan op dat potentieel van de werkplek. Dat potentieel ligt op het gebied van de interactie tussen theorie en praktijk, het ontwikkelen van een beroepsidentiteit, het leren in vakdidactische netwerken en het ontwikkelen van competenties ten aanzien van een leven lang leren. De ambitie is om te komen tot een integratieve didactiek voor het leren op de werkplek.

    Interactieve lezing 
    In de presentatie worden input en verwerking, door middel van korte uitwisselingsopdrachten, afgewisseld. De deelnemers nemen kennis van een aantal kernen rond leren op de werkplek en worden geprikkeld om die kernen kritisch onder de loep te nemen en te vertalen naar hun eigen praktijk. De presentatie heeft een interactief karakter. 
    Deelnemers aan deze open kenniskring krijgen de tekst van de in november 2013 in Tilburg uitgesproken lectorale rede ‘Andere perspectieven. Een blik op het opleiden van aanstaande leraren op de werkplek’ mee. 

    Bob Koster 
    Bob Koster is sinds het najaar 2012 lector bij de Fontys Lerarenopleiding Tilburg (FLOT). De focus van zijn lectoraat is gericht op het leren op de werkplek van studenten die tweedegraads leraar willen worden. De aan het lectoraat gekoppelde kenniskring bestaat voor de helft uit instituutsopleiders en voor de helft uit schoolopleiders. 
    Bob Koster gaf 12 jaar maatschappijleer op een school in Woerden en hield zich daar ook intensief bezig met de begeleiding van studenten en beginnende leraren. Hij werkt nog steeds als lerarenopleider bij de Universiteit Utrecht.

     

    Het stimuleren van community-ontwikkeling in opleidingsscholen

    Door Inne Vandyck

    Leraar zijn betekent al lang niet meer dat je eenzaam voor de klas staat en je collega’s enkel in de pauzes ziet. Zowel in het po, vo als hoger onderwijs wordt van leraren verwacht dat zij samenwerken met collega’s aan de ontwikkeling van lesmateriaal, het uitvoeren van actieonderzoek of aan reflectie.

    Voordelen van samenwerken
    Ook de relatie tussen scholen en opleidingsinstituten is in de loop der jaren hechter geworden. Beide instellingen zien de voordelen om aanstaande en zittende leraren bij elkaar te brengen, om samen te leren en te werken aan hun professionele ontwikkeling.

    Communities stimuleren
    Het simpelweg in contact brengen van leraren en aanstaande leraren is echter niet voldoende om tot een goede samenwerking met de gewenste leerresultaten te komen. Inne Vandyck onderzocht in haar proefschrift ‘Fostering community development in school-university partnerships’ verschillende ingrediënten om het samenwerken in communities binnen opleidingsscholen te stimuleren. 

    Vijf principes
    Uit haar onderzoek destilleerde Vandyck vijf principes die een bijdrage leveren aan de community ontwikkeling van een groep: gelijkwaardige samenwerking, verplichte bijdrage, elkaar goed leren kennen, reflectie op de samenwerking en de groep profileren als een eenheid. Daarnaast spelen het doel van de groep en de rol van de leider van de groep een belangrijke rol.

    Achtergrond
    Inne Vandyck promoveerde 17 juni jongstleden aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Sinds 2011werkt zij als universitair docent bij LOOK – Wetenschappelijk Centrum voor Lerarenonderzoek, waar zij haar onderzoek naar communities uitbreidt naar het po en mbo. Tijdens de bijeenkomst gaat Vandyck in op de resultaten van haar onderzoek en de praktische implicaties voor het onderwijs.

    Lees meer Lees minder
  • Leden

    Het lectoraat bestaat uit onderstaande leden.

    • Emily van Gool
    • Ellen Siebenlist

    Henk Acampo
    Henk Acampo is docent geschiedenis en aardrijkskunde bij de Nieuwste Pabo. Daarnaast doet hij onderzoek naar leren binnen leerlandschappen, verzorgt hij training onderzoeksvaardigheden en is hij lid van de curriculumcommissie. Binnen de docentencursus van Zuyd hogeschool werkt Henk ook als coach van een groep beginnende hbo docenten. 

    Contact: henk.acampo@zuyd.nl

     

    Ankie van de Broek
    Ankie van de Broek is als docent werkzaam bij de Nieuwste Pabo (Zuyd/ Fontys) en bij de Master Leren en Innoveren (FHKE). Haar expertisegebied ligt in de combinatie Onderwijskunde en Nieuwe Media met als kernbegrippen: innovatie, gamification, 21st century skills, mediawijsheid, digitale didactiek en online communities. 

    Contact: ankie.vandebroek@denieuwstepabo.nl  

     

     

     


     

    Marcel Graus
    Marcel Graus is sinds 1995 werkzaam aan Zuyd hogeschool, onder andere bij Social studies en Creatieve Therapie. Sinds 2003 is hij als muziekdocent werkzaam aan de faculteit Onderwijs.

    Naast muziekonderwijs en de begeleiding van studenten houdt hij zich bezig met onderwijsonderzoek (evidence based innovation in teaching). 
    Contact: marcel.graus@denieuwstepabo.nl
     



    Oud-leden

    • Susan Beckers
      Susan Beckers, docent, heeft samen met Linda Hendrix gewerkt aan een vervolgonderzoek, aansluitend op het onderzoek van Margreet Vriesema betreffende de rol van de SLB'er.
      Er zijn twee wegen in dat onderzoek:

      > Welke taken zijn er en hoe worden die daadwerkelijk ingevuld?
      > Wat is de meerwaarde van het bijhouden van een logboek?
      > Welke interpretatieverschillen zitten hier misschien nog in?

      Hierbij relevante gegevens verwerken in een verslag en presentatie
       
    • Ron Bertisen
      Ron Bertisen werkte jarenlang als groepsleerkracht en directeur voordat hij begin jaren negentig bij Fontys Pabo in Roermond ging werken.

      Ron is gespecialiseerd in het opbouwen van een nieuw curriculum, het geven van trainingen in begeleidings- en beoordelingsvaardigheden. Ron is curriculumcoördinator van De Nieuwste Pabo. Binnen de kenniskring werkt hij aan onderzoek naar het functioneren van het curriculum.

      Contact: ron.bertisen@denieuwstepabo.nl
       
    • Anneriet Florack
      Anneriet Florax is sinds 2006 werkzaam als docent Rekenen – wiskunde aan de faculteit Onderwijs van Zuyd hogeschool. Naast de lesgevende taken vervult ze de rol als voorzitter van de toetscommissie en is lid van de examencommissie binnen de Nieuwste Pabo.

      Het project Bewust en bekwaam toetsen dat ze binnen de kenniskring uitvoerde, sloot mooi aan op de praktische werkzaamheden op toetsgebied binnen de organisatie. Gezien de relatie met toetsen is Anneriet lid van de Kenniskring van het Lectoraat Professioneel toetsen.

      Contact: anneriet.florack@denieuwstepabo.nl
       

    • Linda Hendrix 
      Linda Hendrix, docent, heeft samen met Susan Beckers gewerkt een vervolgonderzoek aansluitend op het onderzoek van Magreet Vrieseman betreffende de rol van de SLB'er.

      Wat doet een SLB’er? Welke taken heeft een SLB’er in het construct ‘Opleiden in de school’ binnen De Nieuwste Pabo?

      > Formulering in handleiding
      > Inventarisatie urenbesteding
      > Interviews curriculumontwerpers en bedenkers
      > Logboeken SLB’ers

      > Interviews SLB’ers
       
    • Rick Kierkels
      Rick Kierkels is sinds april 2011 werkzaam voor de kenniskring. Hij werkt daarnaast voor onderwijs-stichting Innovo en is daarmee kenniskringlid ‘uit het werkveld’.

      Vanuit zijn taak als onderzoeksmedewerker is Rick betrokken bij het onderzoek naar de werking van Communities of Practice binnen professionele leergemeenschappen in het primair onderwijs. 

      Contact: r.kierkels@fontys.nl 
       

    • Pie Pelzer
      Pie Pelzer is werkzaam als coördinator ‘Opleiden in de school’ bij onderwijsstichting Movare. Hij is vanaf het prille begin van Opleiden in de school intensief betrokken bij de samenwerking tussen werkveld en opleiding.

      Op grond van zijn ervaring in en praktijkkennis van het werkplekleren adviseert hij ‘als kritische vriend’ de kenniskring zodat onderzoek aansluit op de praktijk van ‘Opleiden in de school’. 

      Contact: pie.pelzer@movare.nl
       

    • Karin Sillen
      Karin Sillen werkte jarenlang als groepsleerkracht in het basisonderwijs en werkt sedert 2000 bij Zuyd Hogeschool.

      Haar expertise ligt op het gebied van assessments en EVC-trajecten. Vanuit die achtergrond werkt ze al jarenlang aan het verzorgen van trainingen gebaseerd op het principe van ontwikkelingsgerichtheid. Dit betekent concreet dat allereerst een voormeting wordt afgenomen, vervolgens de deelnemer zelf op basis daarvan zijn doelen bepaalt. Karin verricht onderzoek naar deze werkwijze. 

      Contact: karin.sillen@zuyd.nl  
       

    • Margreet Vriesema 
      Margreet Vriesema is sinds 2009 als docent Nederlands verbonden aan de faculteit Onderwijs van Zuyd Hogeschool. Naast haar lesgevende taken op de Nieuwste Pabo is zij ook hoofd van het domein Nederlands, is ze verbonden aan Onderwijscentrum de Nieuwste Pabo en geeft ze leiding aan projecten.

      Haar interesse ging uit naar de rol van de studieloopbaanbegeleider (SLB-er) binnen de Nieuwste Pabo. Haar onderzoek naar de rollen en de activiteiten van de SLB-er was gericht op het leveren van een bijdrage aan de uiteindelijke verbetering van het bacheloronderwijs.

      Contact: magreet.vriesema@fdenieuwstepabo.nl

Lectoraat Opleiden in de School
Nieuw Eyckholt 300
6419 DJ Heerlen
jacqueline.nieskens@zuyd.nl
T +31 (06) 10 47 71 82